يکشنبه، 2 مهر 1396 | 3 محرم 1439
فهرست
Skip Navigation Links
جست‌وجوی سریع

مصوبات شوراي عالي حوزه‌هاي علميه - مصوبات سال 1388 شمسي


مصوبه 624 - آيين‌نامه مديريت مراكز تخصصي و مؤسسات آموزش عالي


مقدمه:
با توجه به اختيارات شوراي عالي حوزه‌هاي علميه در زمينه تعيين سياست‌ها و ضوابط كلي اداره واحدهاي آموزشي حوزوي، اين آيين‌نامه به منظور تعيين نحوه اداره مراكز تخصصي و مؤسسات آموزش عالي حوزوي در سراسر كشور، تدوين شده است. در اين آيين‌نامه به «مركز تخصصي» و «مؤسسه آموزش عالي»، «واحد آموزشي» و به «شوراي عالي حوزه‌هاي علميه»، «شوراي گسترش حوزه‌هاي علميه» و «مركز مديريت حوزه علميه استاني»، به ترتيب «شوراي عالي»، «شوراي گسترش» و «مديريت حوزه» اطلاق مي‌شود.

 
فصل اول: اركان
ماده 1. اركان واحد آموزشي، عبارت‌اند از:
1. هيئت امناء
2. رئيس واحد آموزشي
3. شوراي واحد آموزشي

 
مبحث اول: هيئت امناء
ماده 2. اعضاي هيئت امناء، بايد واجد شرايط ذيل باشند:
1. برخورداري از حسن شهرت و دارا بودن صلاحيتهاي اعتقادي، اخلاقي و سياسي
2. التزام عملي به ولايت فقيه و وفاداري به نظام مقدس جمهوري اسلامي
3. توانمندي در انجام وظايف محوله
ماده 3. اعضاي هيئت امناء، حداكثر نه نفر هستند كه عضويت افراد زير، الزامي است:
1. نماينده مديريت حوزه
2. يك نفر از فضلاي حوزوي متناسب با رشته و گرايش‌هاي واحد آموزشي، حداقل داراي سطح سه، يا پنج سال درس خارج
3. دو نفر از مدرسين سطوح عالي متناسب با رشته‌هاي واحد آموزشي، حداقل داراي پنج سال كرسي تدريس در سطوح عالي
4. رئيس واحد آموزشي
ماده 4. اعضاي حقيقي هيئت امناء، با انتخاب و حكم مدير حوزه علميه استاني، براي مدت چهار سال منصوب مي‌شوند.
تبصره: در ابتداي تأسيس، اعضاي هيئت امناء، بايد به تأييد شوراي گسترش برسند.
ماده 5. رئيس هيئت امناء و دبير آن، توسط اعضا انتخاب مي‌شود.
ماده 6. هيئت امناء، حداقل سه ماه يك‌بار، به دعوت رئيس هيئت امناء تشكيل جلسه مي‌دهد. در صورت لزوم، به پيشنهاد رئيس واحد آموزشي يا سه نفر از اعضاء، پس از تأييد رئيس هيئت امناء، جلسه فوق‌العاده تشكيل مي‌شود.
تبصره: نحوه اداره جلسات هيئت امناء، بر اساس آيين‌نامه داخلي كه در اولين جلسه هيئت امناء به تصويب مي‌رسد، خواهد بود.
ماده 7. وظايف و اختيارات هيئت امناء، عبارت است از:
1. تصويب اهداف، سياست‌ها و خط‌مشي‌هاي اجرايي واحد آموزشي
2. نظارت بر فعاليتهاي فرهنگي، آموزشي و پژوهشي واحد آموزشي
3. بررسي و تصويب ساختار سازماني واحد آموزشي و پيشنهاد به مديريت حوزه
4. بررسي و تصويب بودجه جاري، عمراني و تحقيقاتي واحد آموزشي و پيشنهاد طرحهاي توسعه به مديريت حوزه
5. پيشنهاد هر نوع توسعه يا انحلال دوره‌هاي آموزشي و تصويب يا اجراي رشته‌ها يا گرايش‌هاي تحصيلي واحد آموزشي، به مديريت حوزه
6. پيشنهاد نصب و عزل و پذيرش استعفاي رئيس واحد آموزشي، به مديريت حوزه جهت تأييد و صدور حكم
7. تأييد معاونان واحد آموزشي
8. بررسي و تصويب توسعه يا انحلال واحد آموزشي و پيشنهاد آن به مديريت حوزه
9. نظارت بر رعايت مقررات استخدامي و تعرفه حقوق و دست‌مزد و مزايا در واحد آموزشي
10. نظارت بر رعايت ضوابط مصوب پرداخت حق‌التحقيق، حق‌التدريس، حق‌الترجمه، حق‌التأليف و نظاير آن
11. نظارت بر رعايت آيين‌نامه‌هاي اداري و مالي و معاملاتي مصوب
12. پيشنهاد ظرفيت پذيرش طلاب به مديريت حوزه، جهت تصويب
13. بررسي و تصويب آيين‌نامه‌هاي داخلي هيئت امناء و واحد آموزشي
14. جلب كمكهاي مالي و امكانات، از اشخاص حقيقي و حقوقي
15. تصويب اخذ قرض‌الحسنه و تسهيلات بانكي
تبصره: هيئت امناء، دفتري براي پيگيري وظايف محوله در واحد آموزشي، ايجاد خواهد كرد.

 

مبحث دوم: رئيس واحد آموزشي
ماده 8. رئيس واحد آموزشي، از سوي هيئت امناء، به مديريت حوزه پيشنهاد و پس از تأييد، با حكم مدير حوزه علميه استاني، به مدت سه سال منصوب مي‌شود.
تبصره 1: در ابتداي تأسيس، رئيس واحد آموزشي بايد از سوي مديريت حوزه، پيشنهاد و به تأييد شوراي گسترش برسد.
تبصره 2: پس از اتمام دوره مديريت تا انتخاب رئيس جديد، رئيس قبلي به عنوان سرپرست، انجام وظيفه خواهد كرد.
ماده 9. رئيس واحد آموزشي، بايد داراي شرايط زير باشد:
1. برخورداري از حسن شهرت و دارا بودن صلاحيتهاي اعتقادي، اخلاقي و سياسي
2. التزام عملي به ولايت فقيه و وفاداري به نظام مقدس جمهوري اسلامي
3. توانمندي در انجام وظايف محوله
4. داشتن مدرك سطح چهار براي واحدهاي آموزشي برادران و سطح سه براي واحدهاي آموزشي خواهران
تبصره: در صورتي كه متقاضي، مدرك تحصيلي رسمي حوزوي نداشته باشد، بايد مراتب علمي وي از سوي شوراي گسترش، حداقل معادل با مدرك تحصيلي مورد نظر، تشخيص داده شود.
5. داشتن حداقل 30 سال سن
ماده 10. وظايف و اختيارات رئيس واحد آموزشي، عبارت است از:
1. اداره امور واحد آموزشي
2. تهيه و پيشنهاد سياست‌ها، اهداف و خط‌مشي‌ها و برنامه‌هاي واحد آموزشي، به شوراي واحد
3. نظارت بر حسن اجراي امور آموزشي، پژوهشي، فرهنگي، تربيتي و اداري و مالي
4. اجراي مصوبات و ضوابط شوراي عالي، شوراي گسترش، مركز مديريت حوزه‌هاي علميه و هيئت امناء
5. نصب و عزل معاونان و رؤساي مؤسسات و واحد‌هاي وابسته پس از تأييد هيئت امناء، و نصب و عزل مديران پيشنهادي گروه‌هاي آموزشي
6. نمايندگي حقوقي واحد آموزشي نزد مراجع ذي‌صلاح
7. مسئوليت امور مالي و اداري واحد آموزشي، در حدود مقررات مصوب
8. پيشنهاد بودجه سالانه واحد آموزشي به هيئت امناء
9. امضاي تمام اسناد و اوراق بهادار و تعهدآور
10. انعقاد قرارداد با اشخاص حقيقي و حقوقي
11. پيشنهاد استخدام و عزل كاركنان، به مديريت حوزه
12. ارائه گزارش سالانه واحد آموزشي، به هيئت امناء
13. پيشنهاد ساختار واحد آموزشي به شوراي واحد، جهت تأييد

 
مبحث سوم: شوراي واحد آموزشي(شوراي مركز/مؤسسه)
ماده 11. شوراي واحد، از اعضاي زير تشكيل مي‌شود:
1. رئيس
2. معاونان
3. مديران گروه‌هاي آموزشي
4. دو نفر از اعضاي هيئت علمي، به انتخاب رئيس واحد آموزشي
تبصره: اعضاي حقيقي شورا، با حكم رئيس به مدت دو سال به عضويت شورا، منصوب مي‌شوند.
ماده 12. رياست شورا، بر عهده رئيس واحد آموزشي است و نائب‌رئيس آن، معاون آموزش خواهد بود.
ماده 13. وظايف و اختيارات شورا، عبارت است از:
1. بررسي و تأييد سياست‌ها، اهداف و خط‌مشي‌هاي واحد آموزشي و پيشنهاد آن به هيئت امناء
2. پيشنهاد هر نوع توسعه يا انحلال مقاطع و دوره‌هاي آموزشي، تصويب و اجراي رشته‌ يا گرايش‌هاي تحصيلي، به هيئت امناء
3. تصويب برنامه‌هاي پيشنهادي آموزشي و پژوهشي غير رسمي و كوتاه‌مدت
4. پيشنهاد ظرفيت پذيرش به هيئت امناء
5. ارزيابي كيفيت آموزش در واحد آموزشي
6. بررسي و تأييد دعوت استادان غير حوزوي در رشته و گرايش‌هاي مورد نياز
7. بررسي و تأييد صلاحيت متقاضيان عضويت در هيئت علمي واحد آموزشي، پيشنهادي گروه آموزشي مربوطه
8. بررسي و تأييد آيين‌نامه‌هاي تربيتي، خدماتي، رفاهي و فعاليتهاي فرهنگي، ورزشي و فوق برنامه و پيشنهاد آن به هيئت امناء
9. بررسي و تصويب بورس‌ها و فرصتهاي مطالعاتي
10. بررسي مسائلي كه توسط رئيس واحد آموزشي، در دستور كار شورا قرار مي‌گيرد.
11. تدوين و تصويب آيين‌نامه داخلي شورا
12. بررسي و تأييد ساختار پيشنهادي رئيس و ارجاع به هيئت امناء، جهت تصويب نهايي
13. تصويب اولويتهاي پژوهشي

 

فصل دوم: معاونتها
ماده 14. هر واحد آموزشي، داراي چهار معاونت به شرح زير خواهد بود:
1. معاونت آموزش
2. معاونت پژوهش
3. معاونت تهذيب و امور فرهنگي
4. معاونت اجرايي
تبصره: افزايش تعداد معاونتها در واحد آموزشي، منوط به تصويب هيئت امناء است.
ماده 15. معاونان پس از تأييد هيئت امناء، با حكم رئيس به مدت دو سال به معاونتهاي واحد آموزشي، منصوب مي‌شوند.
تبصره 1: رئيس واحد آموزشي، بايد تا دو ماه پس از ابلاغ حكم رياست، معاونان پيشنهادي خود را به هيئت امناء معرفي كند. در صورت عدم موافقت هيئت امناء با معاون يا معاونان پيشنهادي، افراد جايگزين، حداكثر تا دو هفته پس از آن، بايد معرفي شوند.
تبصره 2: پس از اتمام دوره معاونت تا انتخاب معاون جديد، معاون قبلي به عنوان سرپرست، انجام وظيفه خواهد كرد.
ماده 16. معاونان واحد آموزشي، بايد داراي شرايط زير باشند:
1. برخورداري از حسن شهرت و دارا بودن صلاحيتهاي اعتقادي، اخلاقي و سياسي
2. التزام عملي به ولايت فقيه و وفاداري به نظام مقدس جمهوري اسلامي
3. توانمندي در انجام وظايف محوله
4. داشتن مدرك سطح چهار براي واحدهاي آموزشي برادران و سطح سه براي واحدهاي آموزشي خواهران، به غير از معاونت اجرايي
تبصره: در صورتي كه متقاضي، مدرك تحصيلي رسمي حوزوي نداشته باشد، بايد مراتب علمي وي از سوي شوراي گسترش، حداقل معادل با مدرك تحصيلي مورد نظر، تشخيص داده شود.
ماده 17. شرح وظايف معاونتها، عبارت است از:
الف) معاونت آموزش:
1. اداره امور آموزشي
2. برنامه‌ريزي امور آموزشي با همكاري ساير بخش‌ها و اجراي آن
3. نظارت بر حسن اجراي برنامه‌ها، مقررات و آيين‌نامه‌هاي آموزشي
4. پيشنهاد آيين‌نامه‌هاي مورد نياز آموزشي، به شوراي واحد آموزشي
5. برنامه‌ريزي توسعه رشته‌ها، گرايش‌ها و دوره‌هاي تحصيلي و پيشنهاد آن به شوراي واحد آموزشي، جهت تأييد
6. ارزيابي عملكرد آموزشي طلاب، اعضاي هيئت علمي و مديران گروه‌هاي آموزشي
7. بررسي و تصويب پايان‌نامه‌هاي طلاب
8. برنامه‌ريزي و اجراي دوره‌هاي كوتاه‌مدت آموزشي، پس از تأييد شوراي واحد آموزشي
9. برنامه‌ريزي براي ارتقاي كيفيت آموزشهاي ارائه‌شده
10. بررسي سالانه امكانات علمي مورد نياز، طبقه‌بندي آنها و ارائه به شوراي واحد آموزشي
11. تهيه و تنظيم بودجه ساليانه
12. ارائه گزارشهاي موردي و دوره‌اي از فعاليتهاي معاونت آموزش
ب) معاونت پژوهش:
1. اداره امور پژوهشي
2. برنامه‌ريزي امور پژوهشي با همكاري ساير بخش‌ها و اجراي آن
3. نظارت بر حسن اجراي برنامه‌ها، مقررات و آيين‌نامه‌هاي پژوهشي
4. پيشنهاد آيين‌نامه‌هاي مورد نياز، به شوراي واحد آموزشي
5. ارزيابي عملكرد پژوهشي طلاب، اعضاي هيئت علمي و مديران گروه‌هاي آموزشي
6. ارائه خدمات پژوهشي
7. ارزيابي و سنجش توانمندي علمي و پژوهشي دانش‌آموختگان
8. برنامه‌ريزي جهت استفاده اعضاي هيئت علمي از فرصتهاي مطالعاتي و بورس تحصيلي
9. همكاري در برگزاري سمينارها و كنفرانس‌هاي علمي
10. مديريت امور كتابخانه‌ها و بانكهاي اطلاعاتي
11. ايجاد امكانات و تسهيلات لازم براي چاپ و نشر آثار علمي، تأليفات، ترجمه‌ها و مقالات تحقيقي اعضاي هيئت علمي و پيشنهاد آيين‌نامه و ضوابط
12. گسترش و اشاعه فرهنگ پژوهش بين طلاب و اساتيد
13. تهيه و تنظيم بودجه ساليانه
14. ارائه گزارشهاي موردي و دوره‌اي از فعاليتهاي معاونت پژوهش
15. پيشنهاد اولويتهاي پژوهشي واحد آموزشي، به شورا

ج) معاونت تهذيب و امور فرهنگي:
1. اداره امور تهذيبي و فرهنگي
2. برنامه‌ريزي امور تهذيبي و فرهنگي با همكاري ساير بخش‌ها و اجراي آن
3. نظارت بر حسن اجراي برنامه‌ها، مقررات و آيين‌نامه‌هاي تهذيبي و فرهنگي
4. پيشنهاد آيين‌نامه‌هاي مورد نياز، به شوراي واحد آموزشي
5. ارائه مشاوره به طلاب
6. نظارت بر فعاليتهاي فرهنگي، سياسي و اجتماعي واحد آموزشي
7. برنامه‌ريزي براي گسترش و تعميق ارزشهاي اسلامي و انقلابي در همه سطوح
8. ارتباط و همكاري با ساير نهادها براي شكوفايي فعاليتهاي تهذيبي و تربيتي
9. انجام امور رفاهي و فوق برنامه طلاب
10. تهيه و تنظيم بودجه ساليانه
11. ارائه گزارشهاي موردي و دوره‌اي از فعاليتهاي معاونت تهذيب و امور فرهنگي
د) معاونت اجرايي:
1. انجام امور اداري و مالي واحد آموزشي
2. برنامه‌ريزي به منظور بهينه‌سازي مصرف و تعديل هزينه‌هاي جاري
3. مديريت منابع انساني، شامل پيگيري جذب و استخدام، آموزش نيروي انساني، انجام ارزشيابي عملكرد كاركنان، و تأمين تسهيلات رفاهي
4. فراهم‌آوردن تسهيلات و ارائه خدمات رفاهي به اعضاي هيئت علمي
5. تأمين، ‌اصلاح و نگهداري تأسيسات
6. پيگيري امور احداث ساختمانها و طرحهاي عمراني، تجهيز و نوسازي آنها
7. انجام امور حقوقي واحد آموزشي
8. تنظيم بودجه ساليانه با همكاري ساير معاونتها
9. انجام كليه فعاليتهاي كارپردازي
10. تنظيم دفاتر مالي، كنترل و نظارت بر مصرف صحيح بودجه
11. ارائه گزارشهاي موردي و دوره‌اي از فعاليتهاي اجرايي

 

فصل سوم: گروه‌هاي آموزشي
ماده 18. گروه آموزشي، متشكل از حداقل سه نفر از اعضاي هيئت علمي يا مدرسين رشته يا گرايش‌هاي مربوطه است.
تبصره: تعداد و تنوع گروه‌هاي آموزشي، بايد به تصويب شوراي واحد آموزشي برسد.
ماده 19. وظايف گروه، عبارت است از:
1. هماهنگ‌ساختن فعاليتهاي آموزشي و پژوهشي در رشته يا گرايش مربوطه
2. برنامه‌ريزي درسي و پيش‌بيني لوازم، تجهيزات، كتب و مجلات مورد نياز
3. نظارت بر نحوه ارائه دروس
4. بررسي و اظهار ‌نظر در مورد متون درسي و محتواي دروس، بر اساس برنامه‌ها و سرفصل‌هاي مصوب و پيشنهاد اصلاح آن
5. اظهار نظر در خصوص پذيرش طلاب انتقالي و ميهمان و تعيين كمبود واحدهاي درسي آنان و برابرسازي واحدهاي گذرانده
6. پيش‌بيني نياز گروه به استخدام اعضاي هيئت علمي متخصص و اظهار نظر در مورد صلاحيت علمي داوطلبان استخدام، براي طي مراحل قانوني
7. پيشنهاد رشته و گرايش‌هاي مورد نياز، جهت طرح در شوراي واحد آموزشي
8. بررسي و اظهار نظر در خصوص طرحهاي تحقيق، تأليف و ترجمه
9. نظارت بر جزوه‌ها و كتابهاي ارائه‌شده توسط اساتيد
10. بررسي و اظهار نظر در مورد پايان‌نامه‌هاي تحصيلي طلاب و ارجاع به معاونت آموزش، جهت تصويب نهايي
11. بررسي و اظهار نظر در خصوص مأموريتهاي علمي، بورس و فرصتهاي مطالعاتي اساتيد
12. انتخاب مدير گروه
ماده 20. گروه، دو نفر از اعضاي هيئت علمي را براي تصدي مديريت گروه، به رئيس واحد آموزشي معرفي مي‌كند كه با تأييد و حكم رئيس واحد آموزشي، يكي از آنان به مدت دو سال، به مديريت گروه منصوب مي‌شود.
تبصره 1: در واحدهاي آموزشي جديدالتأسيس، عضويت در هيئت علمي براي تصدي مديريت گروه، حداكثر تا يك دوره لازم نيست.
تبصره 2: پس از اتمام دوره تا انتخاب مدير گروه جديد، مدير گروه قبل به عنوان سرپرست گروه، انجام وظيفه خواهد كرد.
ماده 21. در صورت ضرورت، مدير گروه مي‌تواند يك نفر از اعضاي گروه را به عنوان معاون گروه، به رئيس واحد آموزشي پيشنهاد كند و پس از تأييد رئيس، با حكم مدير، براي مدت دو سال منصوب شود.
ماده 22. معاون گروه، در موارد تفويضي از سوي مدير گروه، يا در صورت غيبت مدير گروه، به جاي وي انجام وظيفه مي‌كند.

ماده 23. وظايف مدير گروه، عبارت است از:
1. پيگيري و اجراي وظايف گروه
2. تهيه برنامه اجرايي وظايف آموزشي، پژوهشي و خدماتي گروه و ابلاغ آن به هر يك از اعضاي گروه
3. نظارت بر فعاليتهاي آموزشي و پژوهشي و خدماتي گروه
4. تهيه جدول دروس هر نيم‌سال با همكاري اعضاي گروه و تسليم آن به معاون آموزش
5. تشكيل و اداره جلسات گروه و ارسال گزارش كار، مصوبات، پيشنهادها و نظرات جمعي گروه، به رئيس واحد آموزشي
6. انجام كليه مكاتبات و امضاي كليه اسناد رسمي گروه
7. پيشنهاد طرحهاي پژوهشي، به رئيس واحد آموزشي
8. ارزيابي كار سالانه اعضاي گروه و گزارش آن به رئيس واحد آموزشي
9. تنظيم نيازهاي مالي و بودجه مورد نياز گروه و پيشنهاد به رئيس واحد آموزشي
ماده 24. در صورت تأييد معاون آموزش و براي انجام بهينه وظايف گروه، شوراي گروه تشكيل مي‌شود.
ماده 25. آيين‌نامه داخلي گروه‌هاي آموزشي، پس از تصويب، ابلاغ خواهد شد.
ماده 26. اين آيين‌نامه در 3 فصل، 3 مبحث، 26 ماده و 14 تبصره، در مورخ 16/4/1388 و 20/4/1388 به تصويب شوراي عالي حوزه‌هاي علميه رسيد.

 
دبير شوراي عالي حوزه‌هاي علميه
محمد يزدي