يکشنبه، 2 مهر 1396 | 3 محرم 1439
فهرست
Skip Navigation Links
جست‌وجوی سریع

مصوبات شوراي عالي حوزه‌هاي علميه - مصوبات سال 1390 شمسي


مصوبه 784 - كليات و برنامه سطح سه امامت (برادران)


جلسه 16 كميته بررسي و تصويب رشته‌هاي شوراي عالي حوزه‌هاي علميه، ‌مورخ 30/6 /1390


ماده 1. عنوان

عنوان رشته، سطح سه امامت است.

ماده 2. تعريف

سطح سه امامت، يكي از شاخه‌هاي كلام اسلامي است، كه در آن طلاب، مباني و مسائل امامت و ولايت را مي‌آموزند و توانايي پاسخ‌گويي به نيازهاي مربوط و توان تحقيق در حد تحليل و بررسي تطبيقي و تدريس آن را پيدا مي‌كنند و در پايان، موفق به دريافت دانش‌نامه سطح سه اين رشته مي‌شوند.

ماده 3. اهداف

1.   توسعه و تعميق شناخت نسبت به مسائل ولايت و امامت بر مبناي ادله عقلي و نقلي و دفاع از عقائد شيعه
2.   افزايش توان تحقيق در حد تحليل و بررسي تطبيقي و زمينه‌سازي جهت تأليف در زمينه امامت
3.   شناخت و نقد ديدگاه‌هاي انحرافي، تقويت توان پاسخ‌گويي به پرسش‌ها و شبهات روز در حوزه امامت
4.   ايجاد توان تدريس مباحث امامت در سطوح پايين‌تر
5.   معرفي و شناخت منابع مهم امامت و ايجاد توان استفاده از آن
6.   تربيت طلاب مستعد جهت ورود به سطوح بالاتر
7.   شناخت استدلالي و عميق مسائل فقهي و اصولي، و آشنايي با روش‌هاي استنباط فقهي
8.   ايجاد توان تتبع و تحقيق در زمينه فقه و اصول
9.   ايجاد توان استفاده از منابع فقهي و اصولي


ماده 4. سياست‌ها

1.   اهتمام به تعالي اخلاقي و معنوي طلاب
2.   اهتمام به تقويت استقلال فكري و اعتماد به نفس در مسائل علمي
3.   اهتمام به تقويت تعبد و تعهد ديني و دفاع از عقائد شيعه اماميه
4.   تأكيد بر آموزش پژوهش‌گرا
5.   تأكيد بر بهره‌گيري از روش‌هاي كارآمد آموزشي با اهتمام به سنت‌هاي حوزوي
6.   تأكيد بر پويايي برنامه‌هاي آموزشي و پژوهشي و توجه به نيازهاي روز
7.   تأكيد بر شناسايي طلاب مستعد
8.   تأكيد بر استفاده از متون آموزشي واجد استانداردهاي لازم
9.   اهتمام به تقويت مباني نظام اسلامي و ترويج ارزش‌هاي آن
10. اهتمام به دروس فقه و اصول و نظارت بر اجراي آن


ماده 5. ضرورت

1.   اهميت فوق‌العاده مباحث امامت و ولايت به عنوان شاخصه اعتقادي شيعه اماميه
2.   رسالت حوزه علميه در تربيت انديشمندان متكلم جهت تبيين، ترويج و دفاع از عقائد شيعه اماميه
3.   نياز اجتماع به تبيين و ترويج عقائد شيعه و دفاع از آن در مقابله با تهاجمات فكري


ماده 6. نظام آموزشي

نظام آموزشي اين رشته نيم‌سالي، واحدي و حضوري است. طول دوره بدون احتساب پايان‌نامه حداقل شش و حداكثر هشت نيم‌سال است.

ماده 7. شرايط پذيرش

1.   احراز صلاحيت‌هاي عمومي و اخلاقي بر اساس آئين‌نامه‌هاي مصوب
2.   دارا بودن مدرك علمي سطح دو
3.   قبولي در آزمون ورودي و مصاحبه علمي

توجه: پذيرش در اين برنامه مختص برادران است.

ماده 8. جدول دروس پيش‌­نياز

رديف

عنوان درس

واحد

اهداف

1

منطق

2

تبيين روش و شرائط استدلال برهاني و جدلي، همراه با شناخت مغالطه و انواع آن (متن فارسي)

2

معرفت‌شناسي

2

شناخت استدلالي راه‌ها و ابزار شناخت و ارزيابي آنها

3

فرق و مذاهب كلامي

2

آشنايي با آموزه‌ها، روش‌ها و كتب اصلي فرقه‌هاي مهم تشيع و تسنن

4

كليات و تاريخ علم كلام

2

شناخت علم كلام (فرق آن با فلسفه و علوم ديگر) موضوع، غايت و مباني آن، تبيين حجيت روش‌هاي عقلي و نقلي و شرائط آنها و آشنايي با سير تكون و تطور علم كلام، مشرب‌هاي كلامي، متكلمين بزرگ، منابع و مآخذ مهم كلامي

5

كلام اسلامي 1 و 2 و 3

6

شناخت استدلالي مباحث خداشناسي (ذات، صفات فعليه و ذاتيه، مراتب فعل الهي)، نبوت (ضرورت، ويژگي‌ها، وظايف و اختيارات، نبوت و خاتميت پيامبر اسلام) و معاد (حقيقت مرگ، عالم برزخ، قيامت و ويژگي‌هاي آن)

6

مسائل جديد كلامي

2

شناخت مهم‌ترين مسائل جديد كلامي، مانند: معرفت و تجربه ديني، ‌تكثرگرايي، علم و دين و قلمرو  دين

7

تاريخ معاصر

2

بررسي تحليلي تاريخ فرهنگي، اجتماعي و سياسي صد سال اخير ايران

8

روش تحقيق

2

آشنايي با روش‌هاي عمومي پژوهش و كيفيت بهره‌برداري از منابع

9

زبان انگليسي (عمومي)

2

ايجاد توان درك مطلب و ترجمه متون ساده انگليسي

جمع

22

 

 


تبصره:
طلابي كه دروس پيش‌نياز را در مراكز معتبر گذرانده باشند، در صورت مطابقت هشتاد درصدي سرفصل‌ها از گذراندن اين دروس معاف هستند.

ماده 9. عناوين و مشخصات كلي دروس


رديف

عنوان واحد

تعداد

1

دروس عمومي

36

2

دروس تخصصي

65

تعداد كل واحدها

101


ماده 10. عناوين و مشخصات تفصيلي دروس

1. دروس عمومي

رديف

عنوان درس

واحد

اهداف

1

فقه

10

شناخت استدلالي مسائل مهم فقه طبق برنامه مركز مديريت در سطح سه(از القول في ماهيه العيب تا آخر مكاسب)

2

اصول

20

شناخت استدلالي مباحث مهم اصولي طبق برنامه مركز مديريت در سطح سه(جلد اول كفايه الاصول از ابتداي المقصد الثاني في النواهي تا پايان جلد دوم)

3

عربي معاصر

2

ايجاد توان بهره‌گيري از متون عربي جديد در حوزه امامت

4

روش تحقيق پيشرفته

2

تقويت توان تحقيق و پژوهش در مسائل امامت با آموزش روش‌هاي تحقيق و كيفيت بهره‌برداري از ابزار و منابع

5

روش تدريس

2

ايجاد توان مهارت تدريس با آموزش روش‌ها و فنون كلاس‌داري و ارزشيابي

جمع

36

2. دروس تخصصي

رديف

عنوان درس

واحد

اهداف

1

نظريه‌هاي امامت و خلافت

2

بررسي و مقايسه نظريه‌هاي امامت و خلافت از ديدگاه فِرَق شيعه و عامه

2

روش‌شناسي علم كلام

2

تبيين مباني، روش‌ها و قواعد علم كلام، مانند: حجيت عقل، حجيت آيات و روايات، حسن و قبح عقلي، قاعده لطف، امتناع نقض غرض، وجوب شكر منعم، هدف‌داري خدا و حجيت خبر واحد در مسائل اعتقادي

3

امامت عامه 1 (فلسفه امامت)

2

تبيين ضرورت عقلي و نقلي امامت و لزوم خلافت الهي و بيان جايگاه امامت در منظومه معارف ديني

4

امامت عامه 2 (شئون و مناصب امام)

3

تبيين مرجعيت علمي، هدايت و رهبري ‌اجتماعي، حكومت، ولايت تكويني و تشريعي امام و بررسي مسأله غلو و تقصير

5

امامت عامه 3(خصائص و ويژگي‌هاي امام)

2

تبيين خصائص و ويژگي‌هاي امام، مانند: علم، عصمت و نصب الهي، همراه با نقد و بررسي ديدگاه‌هاي مختلف

6

امامت و ولايت در قرآن

3

آشنايي با مباحث امامت عامه (ضرورت، ويژگي‌ها، وظايف، اختيارات، آثار و فوائد) و امامت خاصه و نيز مباحث ولايت از منظر قرآن كريم با روش تفسير موضوعي

7

امامت اميرالمؤمنين (ع) 1

4

تبيين راه‌هاي تشخيص امام و بررسي ادله نقلي و عقلي امامت و خلافت بلافصل اميرالمؤمنين (عليه‌السلام)

8

امامت اميرالمؤمنين (ع) 2

2

بررسي و نقد صلاحيت خلفاي ثلاث

9

امامت ساير ائمه (ع)

2

تبيين ادله نقلي و عقلي امامت ديگر امامان، با توجه به شبهات زيديه، اسماعيليه و واقفيه

10

تاريخ تحليلي امامت 1 و 2

4

تحليل وقايع مهم مرتبط با امر امامت، از زمان پيامبر اعظم(صلي‌الله‌عليه‌وآله) تا پايان غيبت صغري

11

شبهه‌شناسي امامت

2

پاسخ به شبهات جديد در عرصه امامت، مانند: مشروعيت، مقبوليت، رابطه امامت و خاتميت

12

كلام مقارن

2

بررسي عقلي و نقلي اصول كلام اسلامي، با تكيه بر مميزات عقائد شيعه، مانند: اسماء و صفات، عدل الهي، قضا و قدر، امر بين الامرين، بداء، تنزيه انبياء، رجعت و تقيه

13

مهدويت

3

تبيين اشتراكات و اختلافات اعتقاد به منجي در اديان و مذاهب و تبيين آموزه مهدويت، مباني و مسائلي مانند: فلسفه غيبت و انتظار، آثار وجودي امام غائب، ظهور و علائم آن، حكومت حضرت مهدي از ديدگاه شيعه

14

ولايت فقيه

2

تبيين نظام سياسي شيعه در عصر غيبت و شناخت استدلالي رهبر و حاكم اجتماعي، شرائط، وظايف و اختيارات او، با رويكرد پاسخ به شبهات

15

مأخذشناسي امامت

1

معرفي توصيفي و تحليلي كتب مهم امامت در فرق اسلامي، به ويژه منابع اماميه، مانند: الشافي، شرح التجريد، الالفين، دلائل الصدق، الغدير، عبقات الانوار و احقاق الحق

16

احتجاجات معصومين پيرامون امامت

2

بررسي و تبيين احتجاجات معصومين عليهم السلام درباره امامت و مسائل مرتبط با آن

17

منابع فريقين

2

اعتبارسنجي و بررسي مقايسه‌اي منابع انديشه تشيع و تسنن، مانند: قرآن، سنت، عقل، اجماع و قول صحابي

18

نقش امامان شيعه در فرهنگ و تمدن اسلامي

2

بيان نقش ائمه(عليهم السلام) در شكل‌گيري و رشد علوم، فنون، ادب، فرهنگ و هنر اسلامي

19

تاريخ تشيع

2

بررسي چگونگي پيدايش و سير تطور تشيع، فرق مهم تشيع و دولت‌هاي مهم شيعي از آغاز تا كنون

20

سيره اخلاقي معصومان

2

آشنايي با سلوك و رفتار فردي و اجتماعي معصومين(عليهم السلام) به صورت موضوعي

21

نقد وهابيت

2

آشنايي با تاريخ، جريانات، سازمان و تشكيلات وهابيت و نقد آموزه‌ها و عقايد آنها

22

نقد بهائيت

2

آشنايي با تاريخ، جريانات، سازمان و تشكيلات بهائيت و نقد آموزه‌ها و عقايد آنها

23

اعتبارسنجي احاديث امامت

2

ارزيابي و اعتبارسنجي روايات مهم باب امامت، با اشاره به مباحث مهم حديث‌شناسي

24

متون ادبي امامت

1

انس با متون فاخر نظم و نثر ادبي(عربي و فارسي) در باب امامت و ايجاد توان بهره‌گيري از آن

25

وظايف امت نسبت به امام

2

تبيين وظايفي مانند: معرفت، بيعت، اطاعت، تولي و تبري، محبت، أخذ علوم، نصيحت و احياء امر ائمه

26

زبان تخصصي 1 و 2

4

ايجاد توان فهم متون انگليسي در حوزه امامت

27

پايان‌نامه

6

ارائه يك پژوهش جامع، همراه با نقد و بررسي و تتبع كافي در موضوع امامت

جمع

65

 


دبير شوراي عالي حوزه‌هاي علميه
محمد يزدي