شنبه، 1 مهر 1396 | 2 محرم 1439
فهرست
Skip Navigation Links
جست‌وجوی سریع

مصوبات شوراي عالي حوزه‌هاي علميه - مصوبات سال 1390 شمسي


مصوبه 811 - كليات ‌‌‌و برنامه سطح سه مدرسي ادبيات عرب (خواهران)


جلسه 24، كميته بررسي و تصويب رشته‌هاي شوراي عالي حوزه‌هاي علميه، مورخ 1390/11/19

ماده 1. عنوان
عنوان رشته، سطح سه مدرسي ادبيات عرب است.

ماده 2. 
تعريف

سطح سه رشته مدرسي ادبيات عرب، يكي از رشته‌هاي تربيت مدرس حوزه علميه است، كه در آن طلاب، ضمن شناخت استدلالي مباحث اعتقادي، فقه و اصول و فراگيري ادبيات عرب، مهارت‌ها و روش‌هاي تدريس، توانايي تدريس و تحقيق در موضوعات مرتبط با رشته فوق را پيدا مي‌كنند و در پايان، موفق به دريافت دانش‌نامه سطح سه مدرسي ادبيات عرب و مجوز تدريس آن مي‌شوند.

ماده 3. اهداف
1. آشنايي با آراء، روش‌ها و مكاتب مهم در ادبيات عرب
2. ايجاد توان تحقيق در حد تتبع، تحليل، بررسي و نقد در زمينه ادبيات عرب
3. آشنايي با منابع، متون، تاريخ و ادوار ادبيات عرب
4. آشنايي با مباني علمي تدريس و مهارت‌هاي آن
5. تأمين استاد جهت تدريس دروس ادبيات عرب
6. ايجاد توان پاسخ‌گويي به سؤالات رايج ادبيات عرب
7. تربيت طلاب مستعد جهت شركت در سطوح بالاتر
8. ايجاد توان بهره‌گيري از متون ادبيات عرب

ماده 4. سياست­ها
1. اهتمام به تعالي اخلاقي و معنوي طلاب
2. اهتمام به تقويت استقلال فكري و اعتماد به نفس در مسائل علمي و مهارتي
3. اهتمام به تقويت تعبد و تعهد ديني
4. اهتمام به تقويت مباني نظام اسلامي و ترويج ارزش‌هاي آن
5. اهتمام به آموزش موضوعات اصلي رشته ادبيات عرب
6. تأكيد بر بهره‌گيري از روش‌هاي كارآمد آموزشي با اهتمام به سنت‌هاي حوزوي
7. تأكيد بر پويايي برنامه‌هاي آموزشي، پژوهشي و توجه به نيازهاي روز و هماهنگي برنامه‌هاي مدرسي با برنامه‌هاي جاري آموزشي
8. اهتمام به درك و به‌كارگيري متون و منابع مهم، اصلي، جامع، موجز و كاربردي ادبيات عرب
9. تأكيد بر توسعه آموزش پژوهش‌محور
10. توجه به ويژگي‌هاي بانوان و نقش محوري آنان در تحكيم خانواده، در تنظيم برنامه‌هاي آموزشي، پژوهشي و تربيتي
11. تأكيد بر شناسايي طلاب مستعد
12. تأكيد بر بهره‌گيري از روش‌هاي كارآمد آموزشي

ماده 5. ضرورت
1. عربي‌بودن متون و منابع اسلامي و توقف فهم آنها بر شناخت ادبيات عرب
2. تأكيد آموزه‌هاي ديني بر استفاده از اساتيد متخلق، متخصص و توانمند
3. رسالت حوزه‌هاي علميه در تربيت و تأمين اساتيد متخلق، توانمند و متخصص با عنايت به متن محوربودن دروس حوزوي
4. نياز طلاب و مدارس علميه كشور به اساتيد متخصص در ادبيات عرب و آشنا با مباني و مهارت‌هاي تدريس

ماده 6. 
نظام آموزشي

نظام آموزشي اين رشته، نيم‌سالي واحدي و حضوري است. طول دوره بدون احتساب زمان پايان‌نامه، حداقل 7 نيم‌سال و حداكثر 10 نيم‌سال، است.

ماده 7.
شرايط پذيرش

1. احراز صلاحيت‌هاي عمومي و اخلاقي، بر اساس آيين‌نامه‌هاي مصوب
2. دارا بودن مدرك علمي سطح دو
3. قبولي در آزمون ورودي و مصاحبه علمي
توجه: اين برنامه مختص خواهران است.

ماده 8. 
عناوين و مشخصات كلي دروس

رديف

عنوان

واحد

1

دروس عمومي

30

2

دروس تخصصي

72

جمع كل

102


ماده 9. 
عناوين و مشخصات تفصيلي دروس

1. دروس عمومي

رديف

عنوان درس

واحد

اهداف

1

فقه 1 و 2 و 3 و 4

12

شناخت استدلالي مسائل مهم فقه و آشنايي با روش‌هاي استدلال فقهي

2

اصول فقه 1 و 2 و 3 و 4

8

شناخت مباحث مهم اصولي

3

تفسير قرآن 1 و 2

4

تبيين و تفسير آياتي از قرآن كريم به روش ترتيبي

4

عقائد خاص شيعه 1 و 2

4

تبيين استدلالي عقايد خاص شيعه، مثل انتظار، تقيه، بداء، رجعت، شفاعت، توسل و ...

5

روش تحقيق

2

آشنايي با روش‌هاي پژوهش و كيفيت بهره‌برداري از منابع در ادبيات عرب

جمع

30

 


2. دروس عمومي

رديف

نام واحد درسي

واحد

هدف

1

صرف تكميلي

4

شناخت تكميلي و تسلط بر مباحث مهم و نكات تخصصي بخش اسم و فعل(با ارجاع به منابع مهم صرفي، مانند: شافيه، شرح نظام، شرح شافيه رضي و علوم العربيه)

2

نحو تكميلي 1 و 2

8

شناخت تكميلي و تسلط بر مباحث مهم و نكات تخصصي علم نحو، با محوريت نحو وافي يا شرح ابن عقيل(با ارجاع به منابع مهم نحوي، مانند: حاشيه الصبان و شرح المفصل ابن‌يعيش)

3

نحو تكميلي 3

4

شناخت تكميلي و تسلط بر مباحث مهم و نكات تخصصي باب اول مغني اللبيب(معاني و نقش مفردات)

4

نحو تكميلي 4

4

شناخت تكميلي و تسلط بر مباحث مهم و نكات تخصصي باب رابع مغني

5

تجزيه و تركيب 1 و 2 و 3 و 4(عملي)

4

شناخت قواعد كلي تجزيه و تركيب و تبيين رابطه آن با صرف و نحو و افزايش توان تطبيق قواعد صرف و نحو بر موارد، به منظور فهم دقيق متون، با تأكيد بر آيات و روايات داراي وجوه متعدد و اشعار عربي، به ويژه اشعار منسوب به امام علي عليه السلام

6

بلاغت تكميلي 1 و 2

6

شناخت تكميلي و تسلط بر مباحث مهم و نكات تخصصي علم معاني، بيان و بديع(با ارجاع به منابع مهم بلاغي، مانند: مطول، شروح التلخيص و البلاغه الواضحه همراه با حل فرازهاي پيچيده متن به منظور كسب تسلط لازم جهت تدريس)

7

فقه اللغه

2

شناخت اصول و روش‌هاي فهم لغات و تأثير علوم ادبي در فهم لغات

8

اصول و فنون ترجمه(عملي)

2

آشنايي با اصول، قواعد و روش‌هاي ترجمه متون عربي به فارسي، همراه با كار عملي

9

تاريخ ادبيات عرب 1 و 2

4

آشنايي با سير تاريخي ادبيات عرب و مكاتب و منابع آن، با تأكيد بر نظم و نثر شيعي و عناصر دخيل در ادبيات قرآن(از عصر جاهلي تا پايان عصر اموي و از عصر اموي تا معاصر)

10

متون ادبي جديد

2

آشنايي با ساختارها و لغات متون ادبي جديد به زبان عربي، به منظور كسب توان بهره‌گيري از آنها

11

متون درسي 1 و 2

4

بررسي و حل فرازهاي پيچيده متون رسمي صرف و نحو، مانند: صرف ساده، هدايه و مبادي

12

منبع‌شناسي(عملي)

1

معرفي توصيفي و تحليلي منابع و كتب مهم لغت، صرف، نحو و بلاغت و برنامه‌هاي نرم‌افزاري ادبيات عرب

13

تحليل ادبي نهج‌البلاغه

1

شناخت و تطبيق نكات ادبي نهج البلاغه، با تأكيد بر فصاحت و بلاغت

14

تحليل ادبي صحيفه سجاديه

1

شناخت و تطبيق نكات ادبي صحيفه سجاديه، با تأكيد بر فصاحت و بلاغت

15

كارورزي(عملي)

1

ايجاد مهارت ارائه تحقيق علمي با رعايت ساختار پايان‌نامه‌نويسي

16

اعراب القرآن (نظري و عملي)

1

تسلط نسبي بر تركيب آياتي كه داراي صيغه يا تركيب‌پيچيده و دشواري هستند.

17

اعجاز ادبي قرآن كريم

2

شناخت ابعاد مختلف اعجاز ادبي آيات قرآن كريم و پاسخ‌گويي به مهم‌ترين شبهات ادبي

18

نقد ادبي

2

شناخت اصول، قواعد، روش‌ها، مراحل و آداب نقد ادبي به صورت كارگاهي

19

فنون و روش تدريس

2

شناخت روش‌ها و فنون تدريس و چگونگي طراحي، اجرا و ارزيابي يك درس، متناسب با گرايش مرتبط، به صورت كارگاهي

20

اخلاق مدرسي

2

شناخت آموزه‌هاي قرآني و روايي در زمينه آداب و رفتار مشترك و مختص معلم و متعلم

21

سنجش و ارزشيابي(عملي)

1

آشنايي با اصول، قواعد، روش‌ها و مراحل سنجش و اندازه‌گيري يادگيري متعلمان به صورت كارگاهي

22

تكنولوژي آموزشي

2

آشنايي با روش‌هاي طراحي و اجراي فرآيند يادگيري عميق، مؤثر و پايدار، با بهره‌گيري از مواد، وسائل و تجهيزات آموزشي به صورت كارگاهي

23

تعليم و تربيت اسلامي

2

آشنايي با روش‌ها، قواعد و مراحل تعليم و تربيت، از نگاه اسلام و شناخت آراء تربيتي انديشمندان جهان اسلام

24

اصول و فنون مشاوره و راهنمايي

2

آشنايي با ديدگاه‌هاي مختلف در باب قواعد، فنون و روش‌هاي مشاوره و راهنمايي آموزشي- تربيتي با تأكيد بر ديدگاه اسلام

25

روان‌شناسي تربيتي

2

شناخت اصول و مباني روان‌شناسي تربيتي و موضوعات مربوط به آن، مانند: تقويت قدرت فكر، تحليل و تفسير مسائل و مشكلات تربيتي و ايجاد قدرت تشخيص، علل و عوامل پديدآورنده آنها

26

مديريت و برنامه‌ريزي آموزشي

2

آشنايي با مباني، قواعد، مراحل و روش‌هاي مديريت و برنامه‌ريزي آموزشي با تأكيد بر ديدگاه اسلامي، و تجزيه و تحليل نظام و برنامه‌هاي آموزشي حوزه‌هاي علميه در همه سطوح تحصيلي

27

پايان‌نامه

4

ارائه پژوهشي جامع(كاربردي، كتابخانه‌اي) با تأكيد بر مهارت‌ها، همراه با نقد و بررسي و تتبع كافي در موضوعات مرتبط با رشته

جمع

72

 

دبير شوراي عالي حوزه‌هاي علميه
محمد يزدي