شنبه، 1 مهر 1396 | 2 محرم 1439
فهرست
Skip Navigation Links
جست‌وجوی سریع

مصوبات شوراي عالي حوزه‌هاي علميه - مصوبات سال 1390 شمسي


مصوبه 812 - كليات ‌‌‌و برنامه سطح سه رشته مطالعات اسلامي(برادران)


جلسه 25، كميته بررسي و تصويب رشته‌هاي شوراي عالي حوزه‌هاي علميه، مورخ 1390/11/19

ماده 1. عنوان
عنوان رشته، سطح سه مطالعات اسلامي است.
تبصره: اين رشته تنها توسط مركز مطالعات اسلامي، وابسته به مركز مديريت حوزه علميه قم قابل اجرا است.

ماده 2.
تعريف

سطح سه مطالعات اسلامي، اولين مقطع از اين رشته علمي ترويجي است كه طلاب، ضمن شناخت مباني تشيع و فرق اسلامي، تاريخ و تمدن اسلام و ‌آشنايي با اديان و تاريخ جهان به زبان ‌دوره، مهارت‌هاي لازم براي معرفي و تبليغ آموزه‌هاي اسلامي و شيعي، ارتباط با انديشمندان در عرصه بين‌الملل، تدريس و تحقيق در حد تحليل و بررسي و پاسخ‌گويي به نيازها در زمينه مطالعات اسلامي را پيدا مي‌كنند و در پايان موفق به دريافت دانشنامه اين رشته مي‌شوند.

ماده 3.
اهداف

1. ارتقاء و تعميق سطح مطالعات اسلامي و شيعي با توجه به پرسش‌هاي مطرح در جهان معاصر
2. معرفي و تبليغ عالمانه و جامع‌نگر اسلام و تشيع در عرصه بين‌الملل به ويژه در حوزه گفتگوي اديان
3. پرورش نيروهاي توانمند، جهت تدريس و تصدي مسئوليت‌هاي علمي
4. تقويت توان مناظره و ارتباط با علما و انديشمندان در زمينه مطالعات اسلامي و پاسخ به شبهات مستشرقان
5. افزايش توان تحقيق در حد تحليل و بررسي در زمينه مطالعات اسلامي
6. تربيت طلاب مستعد جهت ورود به سطوح بالاتر
7. شناخت استدلالي و عميق مسائل فقهي و اصولي و آشنايي با روش‌هاي استنباط فقهي
8. ايجاد توان تتبع و تحقيق در زمينه فقه و اصول
9. ايجاد توان استفاده از منابع فقهي و اصولي

ماده 4.
سياست‌­ها

1. اهتمام به تعالي اخلاقي و معنوي طلاب
2. اهتمام به تقويت استقلال فكري و اعتماد به نفس در مسائل علمي، تبليغي و مهارتي
3. اهتمام به تقويت تعبد و تعهد ديني و دفاع از آموزه‌ها و عقائد مكتب اهل‌بيت(عليهم السلام) در عين اهتمام به مباحث تطبيقي
4. اهتمام به تقويت مباني نظام مقدس اسلامي و ترويج ارزش‌هاي آن
5. تأكيد بر آموزش پژوهش‌گرا
6. تأكيد بر بهره‌گيري از فن‌آوري اطلاعات و روش‌هاي كارآمد آموزشي با اهتمام به سنت‌هاي حوزوي
7. تأكيد بر پويايي برنامه‌هاي آموزشي، پژوهشي و مهارتي و توجه به نيازهاي روز در عرصه بين‌الملل
8. تأكيد بر شناسايي استعدادهاي برتر در زمينه تدريس و تبليغ در خارج كشور
9. تأكيد بر استفاده از متون آموزشي واجد استانداردهاي لازم
10. اهتمام به دروس فقه و اصول و نظارت بر اجراي آن
11. اهتمام به ارتباط با مراكز ديني و علمي دنيا

ماده 5. ضرورت
1. اهميت فوق‌العاده معرفي و تبليغ جهاني مكتب اهل‌بيت(عليهم السلام) و نيز گفتگو و تعامل با پيروان ساير اديان از ديدگاه قرآن و روايات
2. رسالت حوزه علميه در ارائه آموزه‌ها و معارف اسلامي و شيعي در عرصه بين‌الملل به زبان‌هاي رايج
3. نياز جامعه جهاني به معرفي اسلام ناب و مكتب اهل‌بيت(عليهم السلام)

ماده 6.
نظام آموزشي

نظام آموزشي اين رشته نيم‌سالي، واحدي و حضوري است. طول دوره بدون احتساب پايان‌نامه حداقل شش و حداكثر هشت نيم‌سال است.
تمامي دروس هر دوره از اين رشته، حسب مورد به يكي از زبان‌هاي انگليسي، عربي، اسپانيايي، فرانسوي، آلماني و ... ارائه مي‌گردد.
تبصره: در صورت عدم امكان ارائه درسي به زبان مقصد، مي‌توان آن درس را به زبان فارسي ارائه‌داد؛ مشروط بر اينكه تعداد واحدهاي ارائه‌شده به زبان فارسي، از سي درصد كل واحدهاي دوره تجاوز نكند.

ماده 7.
شرايط پذيرش

1. احراز صلاحيت‌هاي عمومي و اخلاقي، بر اساس آيين‌نامه‌هاي مصوب
2. دارا بودن مدرك علمي سطح دو
3. آشنايي با زبان دوره در حد پيشرفته
4. قبولي در آزمون ورودي و مصاحبه علمي
تبصره: در آزمون ورودي از مواد درسي زير(در حد سطح دو حوزه) امتحان به عمل مي‌آيد:
1. كلام اسلامي
2. فلسفه اسلامي
3. تاريخ پيامبر اسلام و ائمه(عليهم السلام)
4. زبان دوره در حد پيشرفته
توجه: پذيرش در اين رشته مختص برادران است.

ماده 8.
جدول دروس پيش‌نياز

رديف

عنوان درس

واحد

اهداف

1

تاريخ معاصر جهان

2

بررسي تحليلي تاريخ فرهنگي، اجتماعي و سياسي جهان در صد سال اخير

2

منطق

2

شناخت استدلالي مباحث مهم و كاربردي برهان و مغالطه از منطق قديم

3

تاريخ معاصر ايران

2

بررسي تحليلي تاريخ فرهنگي، اجتماعي و سياسي معاصر ايران

4

متون تخصصي فقه

2

كسب توان فهم متون تخصصي فقه به زبان ‌دوره

4

متون تخصصي عقائد و اخلاق

3

كسب توان فهم متون تخصصي عقائد و اخلاق به زبان ‌دوره

5

متون تخصصي قرآني و روايي

3

كسب توان فهم متون تخصصي قرآني و روايي به زبان ‌دوره

جمع

14

 

تبصره: طلابي كه دروس پيش‌نياز را در مراكز معتبر گذرانده باشند، در صورت مطابقت هشتاد درصدي سرفصل‌ها از گذراندن اين دروس معاف هستند.

ماده 9.
عناوين و مشخصات كلي دروس

رديف

عنوان

واحد

1

دروس عمومي

34

2

دروس تخصصي

58

جمع كل

92


ماده 10.
عناوين و مشخصات تفصيلي دروس

1. دروس عمومي

رديف

عنوان درس

واحد

اهداف

1

فقه

10

شناخت استدلالي مسائل مهم فقه طبق برنامه مركز مديريت در سطح سه(از القول في ماهيه العيب تا آخر مكاسب)

2

اصول

20

شناخت استدلالي مباحث مهم اصولي طبق برنامه مركز مديريت در سطح سه(جلد اول كفايه الاصول از ابتداي المقصد الثاني في النواهي تا پايان جلد دوم)

3

روش‌تحقيق‌پيشرفته

2

تقويت توان تحقيق و پژوهش در مسائل اسلامي با آموزش روش‌هاي تحقيق و كيفيت بهره‌برداري از ابزار و منابع

4

روش تدريس

2

ايجاد توان مهارت تدريس با آموزش روش‌ها و فنون كلاس‌داري و ارزشيابي

جمع

34

 


2. دروس تخصصي

رديف

نام واحد درسي

واحد

هدف

1

معارف قرآن 1

2

شناخت معارف قرآن در بخش «خداشناسي» (اثبات ذات، رابطه صفات و ذات و تبيين توحيد، علم، قدرت، حيات، حكمت، عدالت، اراده، خالقيت، هدف‌داري و ... و بيان مراتب افعال خداوند)

2

معارف قرآن 2

2

شناخت معارف قرآن در بخش «انسان و معاد‌شناسي»(حقيقت انسان، مرگ و عالم برزخ، قيامت و ويژگي‌هاي آنها)

3

معارف قرآن 3

2

شناخت معارف قرآن در بخش «راه و راهنماشناسي» (ضرورت، ويژگي‌ها، وظايف و اختيارات، راه شناخت انبياء و اثبات نبوت و خاتميت پيامبر اسلام(ص)

4

معارف قرآن 4

2

شناخت معارف قرآن در بخش «حقوق و سياست»

5

اخلاق در قرآن

2

شناخت اصول، قواعد، مراحل و روش‌هاي تربيت اخلاقي و نيز فضائل و رذائل اخلاقي از ديدگاه قرآن كريم

6

عقائد خاص شيعه 1 و 2

4

تبيين استدلالي اعتقادات خاص شيعه، مانند: امامت، ولايت، بداء، توسل، شفاعت، رجعت، تقيه، مهدويت و انتظار با رويكرد پاسخ به شبهات

7

فلسفه اسلامي

8

آشنايي با رئوس ثمانيه فلسفه و شناخت استدلالي مباحث فلسفه اسلامي

8

تاريخ تمدن اسلامي

2

شناخت شكل‌گيري و سير تطور و رشد علوم، فنون، ادب، فرهنگ و هنر اسلامي با تأكيد بر رويكرد جامع اسلام به آباداني دنيا و آخرت انسان‌ها

9

اسلام و مستشرقان

2

شناخت ماهيت استشراق، مكاتب آن و نقد و بررسي مهم‌ترين شبهات خاورشناسان پيرامون اسلام و تشيع

10

مكاتب فلسفي معاصر غرب 1 و 2

4

شناخت و بررسي آموزه‌ها و مسائل اصلي مكاتب فلسفي مهم، جديد و تأثيرگذار غرب

11

مسائل جديد كلامي

2

شناخت مهم‌ترين مسائل جديد كلامي، مانند: معرفت و تجربه ديني، تكثرگرايي، علم و دين و قلمرو دين

12

فرق و مذاهب كلامي

2

شناخت آموزه‌ها، روش‌ها و كتب اصلي فرقه‌هاي مهم و زنده تشيع و تسنن و فرق منحرف، مانند: وهابيت و بابيت

13

عرفان اسلامي

2

شناخت آموزه‌ها، مشرب‌ها و مسائل اصلي عرفان اسلامي

14

فلسفه اخلاق

2

شناخت مبادي تصوري و تصديقي و ملاكات گزاره‌هاي اخلاقي و مهم‌ترين نظريات و مكاتب در فلسفه اخلاق

15

اديان ابراهيمي

2

شناخت پيدايش، تطورات تاريخي، كتب مقدس، آموزه‌ها، مناسك و آداب مهم اديان ابراهيمي (مسيحيت و يهوديت)

16

اديان شرقي

2

شناخت چگونگي پيدايش، تطورات تاريخي، كتب مقدس، آموزه‌ها، مناسك و آداب مهم اديان شرقي، مانند: بودايي، هندو و كنفوسيوس

17

جريان‌هاي سياسي مذهبي جهان اسلام

2

شناخت و بررسي مباني فكري، علل پيدايش، سير تطور و نقش جريان‌ها و نحله‌هاي سياسي و مذهبي موجود و مؤثر در جهان اسلام

18

اصول و روش‌هاي ترجمه

2

آشنايي با اصول و روش‌هاي برگرداندن متون اسلامي به زبان ‌دوره

19

اصول و روش‌هاي نگارش

2

آشنايي با اصول و قواعد نگارش مقالات و آثار پژوهشي به زبان ‌دوره

20

فن سخنوري

2

آشنايي با مهارت ايراد سخنراني در مجامع ديني و دانشگاهي به زبان ‌دوره

21

تبليغ و ارتباطات

2

آشنايي با تبليغ، به عنوان يكي از ابزارهاي ارتباطي با تأكيد بر شيوه‌هاي نوين ارتباطاتي

22

پايان‌نامه

6

ارائه پژوهشي جامع، همراه با نقد و بررسي و تتبع كافي در موضوعات مرتبط با مطالعات اسلامي به زبان ‌دوره

جمع

58

 

دبير شوراي عالي حوزه‌هاي علميه
محمد يزدي