يکشنبه، 2 مهر 1396 | 3 محرم 1439
فهرست
Skip Navigation Links
جست‌وجوی سریع

آخرين مصوبات شوراي عالي حوزه‌هاي علميه - مصوبات از ابتداي سال 1391 شمسي


مصوبه 824 - كليات و برنامه سطح سه رشته كلام با گرايش امامت(خواهران)


جلسه 28، كميته بررسي و تصويب رشته‌هاي شوراي عالي حوزه‌هاي علميه، مورخ 1391/1/22

ماده 1. عنوان
عنوان رشته، سطح سه كلام با گرايش امامت است.

ماده 2. تعريف
سطح سه كلام با گرايش امامت، اولين مقطع از اين رشته است كه در آن طلاب، مباني و مسائل امامت و ولايت را مي‌آموزند و توانايي پاسخ‌گويي به نيازهاي مربوط و توان تحقيق در حد تحليل و بررسي تطبيقي و تدريس آن را پيدا مي‌كنند و در پايان، موفق به دريافت دانش‌نامه اين رشته مي‌شوند.

ماده 3. اهداف
1. توسعه و تعميق شناخت نسبت به مباني و مسائل كلامي به ويژه ولايت و امامت بر مبناي ادله عقلي و نقلي
2. افزايش توان تحقيق در حد تحليل و بررسي تطبيقي و زمينه‌سازي جهت تأليف در زمينه امامت
3. شناخت و نقد ديدگاه‌هاي انحرافي، تقويت توان پاسخ‌گويي به پرسش‌ها و شبهات روز در حوزه امامت
4. ايجاد توان تدريس مباحث امامت در سطوح پايين‌تر
5. تربيت مبلغان مسلط به معارف كلامي و مسائل امامت و ولايت
6. تربيت طلاب مستعد جهت ورود به سطوح بالاتر
7. معرفي و شناخت منابع مهم امامت و ايجاد توان استفاده از آن
8. شناخت استدلالي مسائل فقهي و اصولي

ماده 4. سياست­‌ها
1. اهتمام به تعالي اخلاقي و معنوي طلاب
2. اهتمام به تقويت استقلال فكري و اعتماد به نفس در مسائل علمي و تبليغي
3. اهتمام به تقويت تعبد و تعهد ديني و دفاع از عقائد و هويت شيعه اماميه
4. تأكيد بر آموزش پژوهش‌گرا
5. تأكيد بر بهره‌گيري از ابزار و روش‌هاي كارآمد آموزشي با اهتمام به سنت‌هاي حوزوي
6. تأكيد بر پويايي برنامه‌هاي آموزشي و پژوهشي و توجه به نيازهاي روز
7. تأكيد بر شناسايي طلاب مستعد
8. تأكيد بر استفاده از متون و منابع آموزشي مهم، اصلي، جامع، موجز و واجد استانداردهاي لازم
9. اهتمام به تقويت نظام مقدس اسلامي و ترويج ارزش‌هاي آن
10. اهتمام به اجراي دقيق دروس فقه و اصول
11. تأكيد بر ويژگي‌هاي بانوان و نقش محوري آنان در تحكيم خانواده، در تنظيم برنامه‌هاي آموزشي، پژوهشي و تربيتي
12. اهتمام به آموزش موضوعات اصلي رشته

ماده 5. ضرورت
1. اهميت فوق‌العاده مباحث امامت و ولايت به عنوان شاخصه اعتقادي شيعه اماميه
2. رسالت حوزه علميه در تربيت طلاب مسلط بر مباحث كلامي جهت تبيين، ترويج و دفاع از عقائد شيعه اماميه
3. نياز اجتماع به تبيين و ترويج عقائد شيعه و دفاع از آن در مقابله با تهاجمات فكري

ماده 6.
نظام آموزشي

نظام آموزشي اين رشته نيم‌سالي، واحدي و حضوري است. طول دوره بدون احتساب زمان پايان‌نامه، حداقل 7 نيم سال و حداكثر 10 نيم‌سال است.

ماده 7. شرايط پذيرش
1. احراز صلاحيت‌هاي اخلاقي و عمومي، بر اساس آيين‌نامه‌هاي مصوب
2. دارا بودن مدرك علمي سطح دو
3. قبولي در آزمون ورودي و مصاحبه علمي
توجه: اين برنامه مختص خواهران است.

ماده 8. عناوين و مشخصات كلي دروس

رديف

عنوان

واحد

1

دروس عمومي

22

2

دروس تخصصي

78

جمع كل

100

ماده 9. عناوين و مشخصات تفصيلي دروس

1. دروس عمومي

رديف

عنوان درس

واحد

اهداف

1

فقه عمومي 1 و 2 و 3 و 4

12

شناخت استدلالي مسائل مهم فقه و آشنايي با روش­هاي استدلال فقهي

2

اصول فقه 1 و 2 و 3 و 4

8

شناخت مباحث مهم اصولي متناسب با اهداف رشته

3

تجزيه و تركيب

2

تقويت توان به‌كارگيري قواعد صرف و نحو به منظور فهم متون عربي

جمع

22

 


2. دروس تخصصي

رديف

نام واحد درسي

واحد

هدف

1

كليات و تاريخ علم كلام

2

شناخت علم كلام(فرق آن با فلسفه و علوم ديگر) موضوع و غايت آن، تبيين حجيت روش‌هاي عقلي و نقلي و شرايط آنها و آشنايي با سير تكون و تطور علم كلام، مشرب‌هاي كلامي، متكلمين بزرگ، منابع و مآخذ مهم كلامي

2

قواعد كلامي

2

شناخت استدلالي قواعد اساسي علم كلام مانند: حجيت عقل، حسن و قبح عقلي، لطف، معلل به اغراض بودن افعال خدا، وجوب شكر منعم، امتناع نقض غرض، وجوب انجام اصلح بر خدا

3

كلام استدلالي 1 و 2

4

شناخت استدلالي مباحث خداشناسي(ذات، صفات فعليه و ذاتيه، مراتب فعل الهي) و نبوت(ضرورت، ويژگي‌ها، وظايف و اختيارات، نبوت و خاتميت پيامبر اسلام)

4

كلام مقارن

2

بررسي و نقد عقلي و نقلي اصول اعتقادي فرق اسلامي با تكيه بر مميزات عقائد شيعه، مانند: اسماء و صفات، عدل الهي، قضا و قدر، امر بين الامرين، بداء، تنزيه انبياء، رجعت و تقيه

5

فرق و مذاهب كلامي

2

آشنايي با آموزه‌ها، روش‌ها و كتب اصلي فرقه‌هاي مهم تشيع و تسنن

6

تفسير قرآن 1 و 2

4

شناخت و طبقه‌بندي مجموعه آيات مرتبط با امامت و تفسير برخي آيات مهم، به منظور آشنايي با مسائل امامت در قرآن

7

نظريه‌هاي امامت و خلافت

2

بررسي و مقايسه تئوري‌هاي قديم و جديد در امامت و خلافت، از ديدگاه فرق شيعه و عامه

8

امامت عامه 1 (فلسفه امامت)

2

تبيين ضرورت عقلي و نقلي امامت و لزوم خلافت الهي و بيان جايگاه امامت در منظومه معارف ديني

9

امامت عامه 2 (شئون و مناصب امام)

3

تبيين مرجعيت علمي، هدايت و رهبري‌اجتماعي، حكومت، ولايت تكويني و تشريعي امام و بررسي مسئله غلو و تقصير

10

امامت عامه 3
(خصائص و ويژگي‌هاي امام)

2

تبيين خصائص و ويژگي‌هاي امام، مانند: علم، عصمت و نصب همراه با نقد و بررسي ديدگاه‌هاي مختلف

11

امامت اميرالمؤمنين(ع) 1

4

تبيين راه‌هاي تشخيص امام و بررسي ادله نقلي و عقلي امامت و خلافت بلافصل اميرالمؤمنين(ع)

12

امامت اميرالمؤمنين(ع) 2

2

نقد و بررسي ادله صلاحيت خلفاي ثلاث

13

امامت ساير ائمه(ع)

2

تبيين ادله نقلي و عقلي امامت ديگر امامان، با توجه به شبهات زيديه، اسماعيليه و واقفيه

14

شبهه‌شناسي امامت

2

پاسخ به شبهات جديد در عرصه امامت، مانند: مشروعيت، مقبوليت و رابطه امامت و خاتميت

15

مأخذ‌شناسي امامت

1

معرفي توصيفي و تحليلي كتب مهم امامت در فرق اسلامي، به ويژه منابع اماميه مانند: الشافي، شرح  التجريد، الالفين، دلائل الصدق، الغدير، عبقات الانوار و احقاق الحق

16

اعتبارسنجي احاديث امامت

2

ارزيابي و اعتبارسنجي روايات مهم باب امامت، با اشاره به مباحث مهم حديث‌شناسي

17

احتجاجات معصومان پيرامون امامت

3

بررسي و تبيين احتجاجات معصومين(ع) درباره امامت و مسائل مرتبط با آن

18

متون ادبي امامت

1

انس با متون فاخر نظم و نثر ادبي(عربي و فارسي) در باب امامت و ايجاد توان بهره‌گيري از آن

19

نقش امامان شيعه در فرهنگ و تمدن اسلامي

2

بيان نقش ائمه(ع) در شكل‌گيري و رشد علوم، فنون، ادب، فرهنگ و هنر اسلامي

20

وظايف امت نسبت به امام

2

تبيين وظايفي مانند: معرفت، بيعت، اطاعت، تولي و تبري، محبت، أخذ علوم، نصيحت و احياء امر ائمه

21

تاريخ تحليلي امامت 1 و 2

4

تحليل وقايع مرتبط با امر امامت، از زمان پيامبر اعظم(ص) تا پايان غيبت صغري

22

سيره اخلاقي معصومان

2

آشنايي با سلوك و رفتار فردي و اجتماعي معصومان(ع) به صورت موضوعي

23

مهدويت

3

تبيين اشتراكات و اختلافات اعتقاد به منجي در اديان و مذاهب و تبيين آموزه مهدويت، مباني و مسائلي مانند: فلسفه غيبت و انتظار، آثار وجودي امام غائب، ظهور و علائم آن، حكومت حضرت مهدي از ديدگاه شيعه

24

نقد وهابيت

2

آشنايي با تاريخ، جريانات، سازمان و تشكيلات وهابيت و نقد آموزه‌ها و عقائد آنها

25

نقد بهائيت

2

آشنايي با تاريخ، جريانات، سازمان و تشكيلات بهائيت و نقد آموزه‌ها و عقائد آنها

26

منابع فريقين

1

اعتبارسنجي و بررسي مقايسه‌اي منابع انديشه تشيع و تسنن، مانند: قرآن، سنت، عقل، اجماع و قول صحابي

27

منطق فهم حديث

2

شناخت مباني، قواعد و روش‌هاي صحيح فهم احاديث و مباني جرح و تعديل آنها

28

منطق

2

تبيين روش و شرائط استدلال برهاني و جدلي، همراه با شناخت مغالطه و انواع آن با متن فارسي

29

معرفت‌شناسي

2

شناخت استدلالي راه‌ها و ابزار شناخت و ارزيابي آنها

30

كارورزي تحقيق

2

تقويت توان تحقيق و پژوهش در مسائل كلام به ويژه امامت، با آموزش روش‌هاي تحقيق و كيفيت بهره‌برداري از ابزار و منابع

31

عربي معاصر

2

ايجاد توان بهره‌گيري از متون عربي جديد در حوزه امامت

32

زبان تخصصي 1 و 2

4

ايجاد توان فهم متون انگليسي در حوزه امامت

33

پايان‌نامه

4

ارائه يك پژوهش جامع، همراه با نقد و بررسي و تتبع كافي در موضوع امامت

جمع

78

 


دبير شوراي عالي حوزه‌هاي علميه
محمد يزدي