يکشنبه، 2 مهر 1396 | 3 محرم 1439
فهرست
Skip Navigation Links
جست‌وجوی سریع

آخرين مصوبات شوراي عالي حوزه‌هاي علميه - مصوبات از ابتداي سال 1391 شمسي


مصوبه 825 - كليات و برنامه سطح سه رشته كلام با گرايش مهدويت(خواهران)


جلسه 29، كميته بررسي و تصويب رشته‌هاي شوراي عالي حوزه‌هاي علميه، مورخ 1391/1/22

ماده 1. عنوان
عنوان رشته، سطح سه كلام با گرايش مهدويت است.

ماده 2. تعريف
سطح سه كلام با گرايش مهدويت، اولين مقطع از اين رشته است كه در آن طلاب، مباني و مسائل مهدويت را به صورت استدلالي مي‌آموزند و توان پاسخ‌گويي به نيازهاي مربوط و تحقيق در حد تحليل و بررسي تطبيقي، تبليغ و تدريس آن را پيدا مي‌كنند و در پايان، موفق به دريافت دانش‌نامه سطح سه اين رشته مي‌شوند.

ماده 3.  اهداف
1. توسعه شناخت نسبت به مسائل و مباني عقلي و نقلي علم كلام به ويژه مسائل امامت و مهدويت
2. افزايش توان تحقيق در حد تحليل و بررسي تطبيقي و زمينه‌سازي جهت تأليف در زمينه مهدويت
3. شناخت و نقد ديدگاه‌ها و جريانات انحرافي و تقويت توان پاسخ‌گويي به پرسش‌ها و شبهات روز، در حوزه مهدويت
4. ايجاد توان تدريس مباحث امامت و مهدويت، در سطوح پايين‌تر
5. تربيت مبلغان مسلط به معارف و مسائل مهدويت و فرهنگ اهل بيت(ع)
6. تربيت طلاب مستعد، جهت ورود به سطوح بالاتر
7. معرفي و شناخت منابع مهم امامت و مهدويت و ايجاد توان استفاده از آن
8. شناخت استدلالي مسائل فقهي و اصولي


ماده 4.  سياست­ها
1. اهتمام به تعالي اخلاقي و معنوي طلاب و تقويت روحيه انتظار
2. اهتمام به تقويت استقلال فكري و اعتماد به نفس در مسائل علمي
3. اهتمام به تقويت تعبد و تعهد ديني و دفاع از عقائد و هويت شيعه اماميه به ويژه مهدويت
4. تأكيد بر آموزش پژوهش‌گرا
5. تأكيد بر بهره‌گيري از ابزار و روش‌هاي كارآمد آموزشي با اهتمام به سنت‌هاي حوزوي
6. تأكيد بر پويايي برنامه‌هاي آموزشي و پژوهشي و توجه به نيازهاي روز
7. تأكيد بر شناسايي طلاب مستعد
8. تأكيد بر استفاده از متون و منابع آموزشي مهم، اصلي، جامع، موجز و واجد استانداردهاي لازم
9. اهتمام به تقويت نظام مقدس اسلامي و ترويج ارزش‌هاي آن
10. اهتمام به آموزش موضوعات اصلي رشته
11. اهتمام به اجراي دقيق دروس فقه و اصول
12. تنظيم و ارائه برنامه‌هاي آموزشي، پژوهشي و تربيتي، با توجه به مشكلات بانوان و نقش محوري آنان در تحكيم خانواده

ماده 5.  ضرورت
1. اهميت فوق‌العاده مباحث امامت و مهدويت به عنوان شاخصه اعتقادي شيعه اماميه
2. رسالت حوزه علميه در تربيت طلاب مسلط بر مباحث كلامي، جهت تبيين، ترويج و دفاع از عقائد شيعه اماميه و جلوگيري از سوءبرداشت‌ها و استفاده‌هاي انحرافي از آن
3. نياز اجتماع به تبيين و ترويج درست عقائد شيعه در زمينه امامت و مهدويت و دفاع از آن، در مقابله با تهاجمات فكري، گروه‌ها و فرقه‌هاي انحرافي


ماده 6.  نظام آموزشي
نظام آموزشي اين رشته نيم‌سالي، واحدي و حضوري است. طول دوره بدون احتساب زمان پايان‌نامه، حداقل 7 نيم‌سال و حداكثر 10 نيم‌سال است.

ماده 7. شرايط پذيرش
1. احراز صلاحيت‌هاي اخلاقي و عمومي بر اساس آيين‌نامه‌هاي مصوب
2. دارا بودن مدرك علمي سطح دو
3. قبولي در آزمون ورودي و مصاحبه علمي
توجه: اين برنامه مختص خواهران است.

ماده 8. عناوين و مشخصات كلي دروس

رديف

عنوان

واحد

1

دروس عمومي

22

2

دروس تخصصي

80

جمع كل

102


ماده 9.
عناوين و مشخصات تفصيلي دروس
1. دروس عمومي

رديف

عنوان درس

واحد

اهداف

1

فقه عمومي 1 و 2 و 3 و 4

12

شناخت استدلالي مسائل مهم فقه و آشنايي با روش‌هاي استدلال فقهي

2

اصول فقه 1 و 2 و 3 و 4

8

شناخت مباحث مهم اصولي متناسب با اهداف رشته

3

تجزيه و تركيب

2

تقويت توان به‌كارگيري قواعد صرف و نحو به منظور فهم متون عربي

جمع

22

 


2. دروس تخصصي

رديف

نام واحد درسي

واحد

هدف

1

كليات و تاريخ علم كلام

2

شناخت علم كلام(فرق آن با فلسفه و علوم ديگر) موضوع و غايت آن، تبيين حجيت روش‌هاي عقلي و نقلي و شرايط آنها و آشنايي با سير تكون و تطور علم كلام، مشرب‌هاي كلامي، متكلمين بزرگ، منابع و مآخذ مهم كلامي

2

قواعد كلامي

2

شناخت استدلالي قواعد اساسي علم كلام، مانند: حجيت عقل، حسن و قبح عقلي، لطف، معلل به اغراض بودن افعال خدا، وجوب شكر منعم، امتناع نقض غرض، وجوب انجام اصلح بر خدا

3

كلام استدلالي 1 و 2

4

شناخت استدلالي مباحث خداشناسي(ذات، صفات فعليه و ذاتيه، مراتب فعل الهي) و نبوت(ضرورت، ويژگي‌ها، وظايف و اختيارات، نبوت و خاتميت پيامبر اسلام(ص))

4

تفسير قرآن 1 و 2

4

شناخت و طبقه‌بندي مجموعه آيات مرتبط با امامت و تفسير برخي آيات مهم

5

عقائد خاص شيعه

2

تبيين استدلالي مباحثي مانند: توحيد افعالي و توحيد عبادي، تقيه، بداء، توسل و شفاعت

6

فرق و مذاهب كلامي

2

آشنايي با آموزه‌ها، روش‌ها و كتب اصلي فرقه‌هاي مهم تشيع و تسنن

7

امامت عامه 1 و 2

4

تبيين جايگاه و ضرورت عقلي و نقلي امامت و خلافت الهي، شئون و مناصب(مرجعيت علمي، هدايت و رهبري ‌اجتماعي، حكومت، ولايت تكويني و تشريعي) و خصائص و ويژگي‌هاي امام(علم، عصمت و نصب، همراه با نقد و بررسي ديدگاه‌هاي مختلف)

8

امامت خاصه 1

2

تبيين راه‌هاي تشخيص امام و شناخت استدلالي ادله نقلي و عقلي امامت و خلافت بلافصل اميرالمؤمنين(ع) و امامت ديگر امامان(با توجه به شبهات زيديه، اسماعيليه و واقفيه)

9

امامت خاصه 2

1

نقد و بررسي ادله صلاحيت خلفاي ثلاث

10

وظايف امت نسبت به امام

2

تبيين وظايفي مانند: معرفت، بيعت، اطاعت، تولي و تبري، محبت، أخذ علوم، نصيحت و احياء امر ائمه

11

تاريخ تحليلي عصر امامت

3

تحليل وقايع و تحولات سياسي ـ اجتماعي چالشي و مهم مرتبط با امر امامت، از زمان پيامبر اعظم(ص) تا پايان غيبت صغري، با تأكيد بر سازمان وكالت و شرايط و زمينه‌هاي غيبت

12

مأخذشناسي امامت و مهدويت

1

معرفي توصيفي و تحليلي و اعتبارسنجي منابع و كتب مهم امامت و مهدويت در فرق اسلامي به ويژه منابع اماميه، مانند: الشافي، شرح التجريد، الألفين، دلائل الصدق، الغدير، عبقات الانوار و احقاق‌الحق الغيبه نعماني، الغيبه طوسي، كمال‌الدين صدوق، فتن ابن حماد، عقد الدرر شافعي

13

منجي در اديان

2

بررسي انديشه منجي‌گرايي در اديان و مكاتب، مانند: اسلام، مسيحيت، يهود، زرتشت، كنفوسيوس، اشعيا، بودا و تبيين اشتراكات و اختلافات آنها

14

مسائل اساسي مهدويت 1 و 2 و 3

6

شناخت استدلالي مسائل مهم مهدويت، مانند: غيبت و علل آن، فوايد امام غايب، انتظار، علائم و شرايط ظهور، نزول حضرت عيسي(ع)، رجعت، ملاحم و فتن، رؤيت، طول عمر و ويژگي‌هاي حكومت حضرت مهدي(عج) از ديدگاه شيعه

15

مهدويت در قرآن

2

شناخت و طبقه‌بندي مجموعه آيات مرتبط با مهدويت و تفسير آيات مهم

16

مهدويت در احاديث

2

شناخت و دسته‌بندي مجموعه احاديث مهدوي وارده از طرق عامه و اماميه و بررسي سندي و دلالي آنها، همراه با مقايسه روايات خاصه، عامه و مشترك

17

مهدويت و آينده جهان

2

شناخت و بررسي آينده جهان و هدف تاريخ از ديدگاه اديان و مكاتب، با تأكيد بر نظريه مهدويت و تبيين نقاط افتراق جهاني‌سازي مهدوي با ديگر جهاني‌سازي‌ها و ارائه راهكارهاي بهره‌وري از فرصت‌ها و ظرفيت‌هاي به وجودآمده براي زمينه‌سازي ظهور و انقلاب جهاني مهدوي

18

كاركردهاي فرهنگي اجتماعي مهدويت

2

تبيين كاركردهاي فرهنگي و اجتماعي اعتقاد به مهدويت، مانند: اميدواري به آينده، معنا‌بخشي و نشاط زندگي، انسجام و انضباط اجتماعي، نقد و بررسي فرهنگ عامه مردم در رابطه با مهدويت(آداب، رسوم، زيارتگاه‌ها، سرودها، افسانه‌ها، خرافات و جعليات) و نيز ارائه راهكارهاي بهينه‌سازي كاركردهاي ‌فرهنگي اجتماعي مهدويت

19

ادعيه و زيارت‌شناسي مهدويت

2

بررسي و تحليل سند و معارف ادعيه و زيارات مأثوره در باب مهدويت، مانند: دعاي ندبه، عهد، افتتاح، زيارت آل‌ياسين، برخي ادعيه صحيفه سجاديه و دعاهاي منسوب به حضرت

20

مهدويت و مستشرقين

2

شناخت ماهيت استشراق و مكاتب آن و نقد و بررسي مهم‌ترين شبهات خاورشناسان پيرامون مهدويت

21

تاريخ غيبت كبرا

2

تبيين تاريخ مرجعيت و نيابت امام در دوران غيبت كبري و شناخت و بررسي سير تاريخي شيعه، فرق و دولت‌هاي مهم شيعي از آغاز تا كنون

22

شبهات كلامي 1

2

بررسي و پاسخ به شبهات اعتقادي مهم، رايج و مورد ابتلا در عرصه خداشناسي، نبوت و معاد به منظور تبيين و دفاع از عقائد شيعه

23

شبهات كلامي 2

2

بررسي و پاسخ به شبهات اعتقادي مهم، رايج و مورد ابتلا در عرصه امامت و مهدويت، مانند: مشروعيت و مقبوليت، رابطه امامت و خاتميت، طول عمر و ولادت امام عصر(عج) به منظور تبيين و دفاع از عقائد شيعه

24

فرق انحرافي 1 و 2 و 3

6

بررسي، تحليل و نقد انديشه و آموزه‌هاي فرقه‌هاي انحرافي در بحث مهدويت، مانند: موحدين شيخيه، بابيه، قاديانيه، بهائيت و جريان‌هاي انحرافي معاصر و تبيين زمينه‌ها، انگيزه‌ها و عوامل پيدايش آنها

25

مباني و روش‌هاي تفسير موضوعي

2

شناخت مباني، قواعد، مراحل و روش‌هاي صحيح تفسير موضوعي قرآن كريم

26

معرفت‌شناسي

2

شناخت استدلالي راه‌ها و ابزار شناخت و ارزيابي آنها

27

منطق فهم حديث

1

شناخت مباني، قواعد و روش‌هاي صحيح فهم احاديث و مباني جرح و تعديل آنها

28

تاريخ حديث

1

شناخت جايگاه، منشأ پيدايش و سير تحول و تطور حديث و آشنايي با مكاتب، مجامع، منابع، اصطلاحات و سبك‌هاي حديثي

29

روش تبليغ(عملي)

1

ايجاد توان مناظره، نقد انديشه، تبليغ و پاسخ به شبهات، با آموزش فنون و روش­هاي تبليغ و تأثيرگذاري بر مخاطبان و كيفيت بهره‌برداري از ابزار نوين

30

روش تحقيق پيشرفته

2

تقويت توان تحقيق و پژوهش در مسائل مهدويت، با آموزش روش‌هاي تحقيق و كيفيت بهره‌برداري از ابزار و منابع

31

عربي معاصر

2

ايجاد توان بهره‌گيري از متون عربي جديد در حوزه امامت و مهدويت

32

زبان تخصصي 1 و 2

4

ايجاد توان فهم متون انگليسي در حوزه امامت و مهدويت

33

پايان‌نامه

4

ارائه يك پژوهش جامع، همراه با نقد و بررسي و تتبع كافي در موضوع امامت و مهدويت

جمع

80

 


دبير شوراي عالي حوزه‌هاي علميه
محمد يزدي