چهارشنبه، 6 اسفند 1399 | 12 رجب 1442
فهرست
Skip Navigation Links
جست‌وجوی سریع

نشريه خبري شوراي عالي حوزه‌هاي علميه - سال اول، پيش‌شماره 1، مرداد و شهريور 1389


نگاهي به دبيرخانه شوراي عالي حوزه‌هاي علميه، اصلاحات و تحولات جديد آن


اشاره: همزمان با تعيين تركيب اعضاي پنجمين دوره شوراي عالي حوزه هاي علميه و رويكردهاي جديد اين شورا در ايجاد تحول در حوزه هاي علميه، دبيرخانه اين شورا به عنوان بازوي كارشناسي و اجرايي آن به سمت بازيابي جايگاهي متناسب با ماموريت و وظايف شورا در جهت توسعه كمي و كيفي برنامه هاي شوراي عالي پيش رفته و در حال حاضر شرح وظايف و ساختار جديد آن طراحي گرديده است. در اين بخش با نگاهي گذرا به دبيرخانه شوراي عالي در مدت دو سال فعاليت ساختار و عملكرد آن را مورد واكاوي قرار خواهيم داد.

 

ماموريت دبيرخانه شوراي عالي
دبيرخانه شوراي عالي حوزه هاي علميه در حقيقت سيستم پشتيبانيِ علمي، اطلاعاتي، عملياتي و ارتباطي شوراي عالي محسوب ميگردد و در همين راستا، چهار مأموريت براي دبيرخانه پيشبيني شده است كه عبارتاند از:
1. زمينه سازي جهت مديريت كلان شوراي عالي بر امور حوزههاي علميه مطابق با شأن شوراي عالي حوزه؛
2. حفظ و ارتقاء جايگاه شوراي عالي حوزه در ميان طلاب و روحانيان و مراجع ذيربط؛
3. تامين و توسعه اطلاعات مورد نياز شوراي عالي حوزه جهت تصميمگيريها؛
4. عملياتي شدن امور اجرايي شوراي عالي، به بهترين شكل ممكن.

 

وظايف دبيرخانه شوراي عالي
با توجه به مأموريت هاي فوق، عمدهترين وظايف دبيرخانه شوراي عالي، عبارت است از:
1. پيشنهاد اهداف وسياستهاي كلان حوزه‌علميه جهت ارائه به شورا؛
2. تهيه و تنظيم سند راهبردي حوزه علميه جهت ارائه به شورا؛
3. تهيه و تنظيم سياستهاي مذكور در بند سه شرح وظائف شورا، جهت ارائه به شورا؛
4. انجام فعاليتهاي حوزه پژوهي و مطالعاتي راهبردي مورد نياز؛
5. رصد مشكلات و بحرانهاي پيشِ روي حوزه علميه و ارائه راهحلهاي مناسب با همكاري مراجع ذيربط؛
6. انجام كارشناسيهاي مرتبط با وظايف شورا و تسهيل دسترسي اعضاء به اطلاعات مورد نياز؛
7. پيشنهاد بهبود و ارتقاء آئيننامهها و شيوههاي ادارۀ شوراي عالي، كميتهها، شوراها و كميسيونهاي وابسته به شورا؛
8. مطالعه و زمينهسازي براي ايجاد و تعميق همكاريهاي شورا با نهادهاي حوزوي و غيرحوزوي در داخل و خارج از كشور در چارچوب شرح وظائف شورا؛
9. انجام امور روابط‌عمومي وبينالملل شورا بر اساس آئيننامه مصوب؛
10. تقويت ارتباط شوراي عالي با مراجع عظام تقليد دامت بركاتهم؛
11. فراهم آوردن زمينۀ مشاركت هرچه بيشتر طلاب، روحانيون و صاحبنظران در تحقق وظايف شورا؛
12. مديريت فنآوري اطلاعات و ارتباطات شورا؛
13. مديريت اسناد و مدارك شورا؛
14. ايجاد هماهنگي ميان مراكز مديريت برادران و خواهران در راستاي وظايف شورا؛
15. پيگيري تأمين اعتبار، تخصيص بودجه و نظارت بر هزينه كرد آن در مراكز ذيربط؛
16. پيگيري مصوبات شورا و نظارت بر حسن اجراي آن؛
17. ساماندهي و مديريت قوانين و مقررات مصوب شورا؛
18. مديريت امور حقوقي شورا و پشتيباني از امور حقوقي مراكز مديريت؛
19. تنظيم دستور جلسات، مذاكرات و مصوبات شورا؛
20. طراحي سيستم نظارت،ارزيابي وبازرسي شوراي‌عالي واجراي آن؛
21. تشكيل كميسيونهاي تخصصي دبيرخانه.
مسئول دبيرخانه شوراي عالي، با پيشنهاد دبير شوراي عالي و رأي مثبت اعضاي شورا، انتخاب ميگردد كه هم اكنون جناب حجتالاسلام و المسلمين عليرضا اميني، اين مسئوليت را بر عهده دارند.

 

واحدهاي سازماني دبيرخانه شوراي عالي بر اساس طرح اصلاح ساختار دبيرخانه
بر اساس ماده 10 آيين نامه داخلي شوراي عالي مصوب خرداد 1388 مقرر شد كه ساختار و تشكيلات دبيرخانۀ شورا توسط مسئول دبيرخانه شورا پيشنهاد و به تصويب شوراي عالي برسد. در حال حاضر طرح اين ساختار به شورا ارائه شده و يك فوريت آن به تصويب شوراي عالي رسيده است.
از مزاياي اين طرح مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:
1. تهذيب ساختار دبيرخانه بر اساس شرح وظايف جديد شوراي عالي حوزههاي علميه؛
2. تعريف ادارات ذيل ادارات كل به همراه شرح وظايف؛
3. تنظيم ساختار بر اساس استانداردهاي اداري؛
4. تفكيك بحث نظارت از بازرسي؛
5. حذف واحدهاي اجرايي از دبيرخانه.
بر اساس طرح پيشنهادي، دبيرخانه شوراي عالي حوزههاي علميه داراي 7 واحد سازماني است كه زير نظر مسئول دبيرخانه شوراي عالي فعاليت ميكنند. اين واحد ها عبارتند از:
1. دفتر طرح و برنامه؛
2. اداره كل ارتباطات و فنآوري اطلاعات؛
3. اداره كل نظارت و بازرسي؛
4. مديريت اداري مالي؛
5. دفتر مطالعات راهبردي؛
6. اداره كل ذيحسابي مركزي؛
7. دفتر دبيرخانه
در ادامه با اين واحدهاي سازماني، وظايف و عملكردشان بيشتر آشنا خواهيم شد.

 

1. دفتر طرح و برنامه
در ساختار جديد دبيرخانه شورا، براي دفتر طرح و برنامه سه گروه امور حقوقي و قوانين، بودجه و مطالعه و برنامه ريزي در نظر گرفته شده است كه از مهمترين وظايف دفتر طرح و برنامه مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:
1. بررسي و اعلام نظر در مورد طرح ها و برنامه ¬هاي مراكز مديريت و موارد درخواستي شوراي عالي از جهت انطباق با سياستها و برنامههاي كلان؛
2. تهيه و تنظيم اساسنامه¬ها، آئين¬نامه مقررات و ضوابط اساسي حوزه علميه و پيشنهاد آن به شورا جهت تصويب؛
3. انجام امور حقوقي مربوط به قوانين و مقررات متناسب با وظائف و مسئوليت هاي شوراي عالي؛
4. تهيه و تدوين اصول و سياست هاي بودجه ساليانه مراكز مديريت و دبيرخانه.

 

2. اداره كل ارتباطات و فنآوري اطلاعات
اين اداره به دو اداره ارتباطات و اطلاع رساني و اداره فن آوري اطلاعات تقسيم مي شود كه از مهمترين وظايفشان مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:
1. پيشنهاد سياست هاي كلان دبيرخانه شوراي عالي در حوزه ارتباطات و فناوري اطلاعات؛
2. توسعۀ ارتباطات شورا و دبيرخانه با مراكز حوزوي و غير حوزوي در چارجوب وظائف شوراي عالي؛
3. رصد حوادث و رخدادهاي اجتماعي، فرهنگي، سياسي، ملي و بين المللي مرتبط با جهان اسلام و اطلاعرساني مناسب از آن.
4. تهيه و تنظيم وظايف نمايندگان شوراي عالي و انجام پشتيباني هاي لازم؛
5. انجام هماهنگي لازم جهت شركت اعضا و نمايندگان شورا در اجلاسهاي داخلي و خارجي؛
6. دعوت و پذيرش نمايندگان مجامع داخلي و خارجي (اشخاص حقيقي و حقوقي).

 

3. اداره كل نظارت و بازرسي
در طرح جديد براي ساختار دبيرخانه شوراي عالي، اداره كل نظارت و بازرسي داراي 3 اداره نظارت، بازرسي و ارزيابي مي باشد كه از
مهمترين وظايف اين اداره كل مي توان به موارد ذيل اشاره داشت:
1. ارزيابي از ميزان تحقق سند چشمانداز بر اساس شاخصهاي مصوب؛
2. نظارت بر حسن اجراي مصوبات شورا و ارزيابي پيامدهاي آن؛
3. بررسي عملكرد كلان انجمنها، قطبهاي علمي و كرسيهاي آزاد انديشي و دبيرخانه شوراي عالي؛
4. بازرسي مراكز مديريت حوزه¬هاي علميه، واحدهاي حوزوي تابع مركز مديريت حوزههاي علميه و دبيرخانه شوراي عالي؛
5. تهيه و تدوين آييننامههاي لازم نظارت و بازرسي شوراي عالي؛
6. بررسي و رسيدگي به شكايات و گزارشات مربوط به مراكز مديريت.

 

4. مديريت اداري مالي
مديريت اداري مالي شورا از دو اداره امور اداري و پشتيباني و امورمالي تشكيل شده است كه موارد ذيل از مهمترين وظايف آنها مي‌باشد:
1. انجام كليه امور مربوط به مديريت منابع انساني دبيرخانه از قبيل:
الف) جذب، استخدام و به كارگيري كادر اجرايي مورد نياز در چارچوب جداول سازماني مصوب، شرايط احراز شغل و ضوابط مصوب شوراي عالي؛
ب) برنامهريزي به منظور بهسازي، آموزش و ارتقاي سطح كيفي نيروي انساني؛
ج) برنامهريزي و اجراي نظام ارزشيابي عملكرد كاركنان؛
د) تامين تسهيلات رفاهي و فعاليتهاي فوق برنامه كاركنان؛
2. مديريت بر منابع و مصارف مالي بر اساس برنامههاي مصوب و تخصيصهاي صادره؛
3. بررسي قوانين و مقررات اداري و مالي و ارائه پيشنهادهاي اصلاحي و تكميلي و نظارت بر حسن اجراي آنها.

 

5. دفتر مطالعات راهبردي
دفتر مطالعات راهبردي حوزه علميه -كه مامور انجام فعاليتهاي حوزه پژوهي و مطالعاتي راهبردي مورد نياز در قالب روشهاي علمي و كارشناسي و رصد مشكلات و بحران هاي پيش روي حوزه علميه مي باشد- از واحدهاي تازه تاسيس در دبيرخانه شوراي عالي مي باشد كه از مهمترين وظايفش مي توان به موارد زير اشاره كرد:
1. تهيه و تنظيم مأموريت، چشمانداز، سياست هاي كلان و سند راهبردي حوزه علميه با همكاري مراكز مديريت و پيشنهاد آن به شوراي عالي؛
2. تدوين نقشه جامع علمي حوزه علميه؛
3. طراحي مدل توسعه پايدار حوزه علميه و روش ارزيابي آن؛
4. رصد مشكلات بنيادي و بحران هاي كنوني و پيش روي حوزه علميه و ارائه راه حلهاي مناسب؛
5. آينده پژوهي حوزه علميه؛
6. رصد دائم نيازهاي نظام‌ اسلامي و انطباق آن با خروجيهاي حوزه و ارائه گزارش به مراجع ذيربط جهت صلاح يا تكميل برنامه ها؛
7. بررسي و تعيين الگوي تعامل حوزه علميه با نظام اسلامي با تأكيد بر انتظارات نظام اسلامي از حوزههاي علميه.

 

6. اداره كل ذيحسابي مركزي
اين اداره كل داراي دو اداره حسابداري و اداره حسابرسي، نظارت و رسيدگي اسناد خواهد بود كه مهمترين وظايف آنها عبارت است از:
1. اجراي دقيق قوانين نظام مالي و معاملاتي مصوب شوراي عالي؛
2. نظارت و مراقبت بر تنظيم حساب ها و عمليات مالي و ثبت و نگهداري اسناد مالي و هزينههاي انجام شده؛
3. مراقبت در وصول درآمدها برابر مقررات و پرداخت مخارج و هزينهها در حدود اعتبارات مصوب.

 

7. دفتر دبير خانه
در ساختار جديد دبيرخانه، وظايف مسئول دفتر دبير خانه عبارت است از:
1. تنظيم برنامۀ كاري روزانه و زمان بندي ملاقات هاي دبير و مسئول دبيرخانه شورا و برنامۀ شركت آنها در جلسات و مجامع خارج از دبيرخانه با هماهنگي آنها؛
2. انجام هماهنگي هاي لازم جهت برگزاري جلسات شوراي عالي و هيئت رئيسه و جلسات كاري دبير و مسئول دبيرخانه شورا، انجام تشريفات مورد نياز و ضبط مذاكرات؛
3. انجام مكاتبات جاري، دريافت و كنترل نامه¬ها، ارجاع و ارسال نامه¬ها و ثبت ورود و خروج¬نامه¬هاي واصله و صادره؛
4. توزيع اطلاعيه ها و بخش نامه هاي اداري در دبيرخانه با هماهنگي مسئول دبيرخانه شورا.

 

كميسيون هاي مشورتي دبيرخانه
به منظور ارتقاي سطح كيفي تصميمسازيهاي دبيرخانه و تقويت بعد كارشناسي برنامههاي ارجاعي از سوي دبير شوراي عالي، تشكيل كميسيون هايي به عنوان كميسيون هاي مشورتي، پيشبيني و تصويب شد كه اين كميسيون ها هر يك از 9 عضو حقيقي و حقوقي برخوردارند.اين كميسيون ها عبارتاند از:
1. كميسيون آموزش؛
2. كميسيون پژوهش؛
3. كميسيون تبليغ؛
4. كميسيون تهذيب و امور فرهنگي؛
5. كميسيون امور طلاب و دانشآموختگان؛
6. كميسيون مديريت و برنامهريزي؛
7. كميسيون منابع و پشتيباني؛
در صورت نياز به تشكيل كميسيون جديد، پس از تصويب دبير شوراي عالي، نسبت به ايجاد آن اقدام خواهد شد. بر اساس ماده 2 آييننامه كميسيون هاي تخصصي، وظيفه اين كميسيون ها، بررسي و اظهار نظر كارشناسانه درباره طرح هاي ارجاعي دبير شوراي عالي و دفتر طرح و برنامه دبيرخانه شوراي عالي حوزههاي علميه است.
لازم به ذكر است كه كميسيون¬ها ميتوانند علاوه بر رسيدگي به موضوعات ارجاعي، طرح هايي را براي تصويب، به دبيرخانه شوراي عالي پيشنهاد كنند. همچنين در موارد لازم، موضوعات در كميسيون مشترك بررسي مي شوند كه اعضاي آن از ميان اعضاي كميسيون¬ها انتخاب شده و مسئوليت اين جلسات بر عهده دبير شورا مي باشد.