چهارشنبه، 6 اسفند 1399 | 12 رجب 1442
فهرست
Skip Navigation Links
جست‌وجوی سریع

نشريه خبري شوراي عالي حوزه‌هاي علميه - سال اول، پيش‌شماره 1، مرداد و شهريور 1389


معرفي اعضاي دوره پنجم شوراي عالي حوزه‌هاي علميه


حضرت آيت‌الله محمد يزدي
آيت‌الله محمد يزدي، در سال 1310 هجري شمسي در خانواده‌اي متدين، چشم به جهان گشود و تحصيلات حوزه را كه ابتدا نزد پدر آموخته بود، در مدرسه «كاسه‌گران» اصفهان ادامه داد. با تشريف‌فرمايي حضرت آيت‌الله العظمي بروجردي به قم براي ادامه تحصيل رهسپار اين شهر شد. با ورود به قم، در دروس آيت‌الله حاج شيخ مرتضي حائري، آيت‌الله مرعشي نجفي، آيت‌الله سلطاني، مرحوم آيت‌الله لاكاني، مرحوم حاج‌آقا حسين بُدلا و مرحوم زاهدي و درس تفسير علامه طباطبائي حاضر شد.
وي در درس خارج علماي بزرگي همچون آيت‌الله بروجردي(ره)، آيت‌الله اراكي، آيت‌الله شيخ محمدتقي آملي، آيت‌الله شاهرودي نيز حضور داشت و در يك دوره كامل درس خارج حضرت امام خميني(ره) شركت كرد.
ايشان نخستين مقاله‌هاي خود را در نشريه «حكمت» به چاپ رساند. از جمله كتب ايشان كه در زمان طاغوت به چاپ رسيد، كتاب «گمشده شما» بود كه چاپ آن باعث شد فردي به نام «مردوخ» به بهانه آن، تهمتهاي ناروايي را به ساحت تشيع ابراز دارد. اين مسئله باعث شد كه آيت‌الله يزدي، تهمتهاي او را در كتابي با عنوان «پاسخ تهمتهاي مردوخ» پاسخ دهد كه هر دو كتاب «گمشده شما» و «پاسخ تهمتهاي مردوخ» مورد عنايت زعيم عالي‌قدر شيعه، حضرت امام خميني(ره) قرار گرفت. ايشان تا كنون، كتابها و مقالات بسياري را به چاپ رسانده‌اند كه به برخي از آنها عبارتند از:
1. مجموعه مقالات انسان‌شناسي(در مجله حكمت)
2. بشر و خداشناسي
3. گمشده شما
4. پاسخ تهمتهاي مردوخ
5. حسين بن علي را بهتر بشناسيم
6. اُسَسُ الإيمان في القرآن
7. نبذٌ من المعارف الإسلامية
8. شرح قانون اساسي
9. مجموعه مقالات در قانون اساسي(در مجله نور علم)
10. تفسير سوره حمد و قدر(چاپ‌شده در يك جزوه)
11. الولادة الاصطناعية للإنسان
12. حكم التماثيل(مجسمه‌سازي)
13. من الذي بيده سهم الإمام؟
14. رسالة في القسامة(مسائل چهارگانه فوق، به ضميمه چند مسئله ديگر،
در يك مجلد با عنوان «تسع رسائل» به چاپ رسيده است.)
15. فقه‌القرآن(اين اثر كه در دوران زندان و تبعيد، جمع‌آوري گرديد، پس از انقلاب، تنظيم و چاپ شد و سپس به عنوان محور بحث ايشان در جلسه درس، مورد بررسي و تبادل نظر قرار گرفت و بحمدالله چون با روايات و فتاوا و گفت‌وگوهاي تحقيقي همراه شد، به شكل دوره چهار جلدي، چاپ و منتشر شده‌است. همچنين ايشان، تقريرات درس آيت‌الله بروجردي، امام خميني و آيت‌الله اراكي را نيز نوشته‌اند.)
16. ترجمه فارسي و روان قرآن كريم كه تاكنون، دو بار به چاپ رسيده است.
17. شرح جلد سوم عروةالوثقي كه تاكنون بخشي از آن، در يك جلد به چاپ رسيده است.
ايشان علاوه بر فعاليت‌هاي علمي و قلمي فوق، از آغازين روزهاي تأسيس جامعه مدرسين حوزه علميه قم، با آن همكاري داشته و اين همكاري، تاكنون نيز ادامه دارد. آيت‌الله محمد يزدي، پس از پيروزي انقلاب اسلامي نيز همواره در خدمت نظام و بازوي تواناي امام و رهبري بوده ‌است.
ايشان در مسئوليت‌هاي بسيار مهمي، ايفاي نقش نموده‌اند كه برخي از آنها بدين شرح است:
1. رياست دادگاه انقلاب اسلامي قم
2. رياست دفتر امام خميني(ره) در قم
3. نمايندگي مجلس خبرگان قانون اساسي
4. نمايندگي مجلس شوراي اسلامي در دو دوره متوالي (دوره اول از قم و دوره دوم از تهران)
5. نائب‌رئيس مجلس شوراي اسلامي
6. عضويت در شوراي نگهبان، پس از استعفاي آيت‌الله صافي گلپايگاني
7. عضويت در شوراي بازنگري قانون اساسي
8. رياست قوه قضائيه با حكم مقام معظم رهبري، در دو دوره پنج ساله
9. نمايندگي مجلس خبرگان رهبري
10. نائب‌رئيس و قائم‌مقام اجرايي جامعه مدرسين حوزه علميه قم
11. رئيس جامعه مدرسين حوزه علميه قم
12. عضو شوراي عالي حوزه‌هاي علميه در دوره هاي چهارم و پنجم
13. رييس شوراي عالي حوزه‌هاي علميه در دوره پنجم
14. عضو و رئيس شوراي پيشبرد و ارتقاء حوزه
آيت‌الله يزدي، هم‌اكنون عضو شوراي نگهبان، رييس جامعه مدرسين حوزه علميه قم و عضو و رييس شوراي عالي حوزه‌هاي علميه است و در حوزه علميه قم نيز به تدريس و پرورش شاگردان براي مكتب تشيع مي‌پردازد.

 

حضرت آيت‌الله محمد مومن قمي
آيت‌الله‌ محمد مؤمن‌ قمي، در سال 1316 هجري‌ شمسي‌ در خانواده‌اي‌ مذهبي‌ در شهر قم‌ چشم‌ به‌ جهان‌ گشود. وي در سال‌ 1332 به‌ تحصيل‌ علوم‌ ديني‌ روي‌ آورد و هم‌ زمان‌ با تحصيلات‌ فقهي‌ و اصولي‌، به‌ تحصيل‌ حكمت‌ الهي‌ و فلسفه‌ نيز ‌پرداخت‌.
آيت‌الله‌ مؤمن‌ در دوران‌ تحصيل‌ خود از محضر استادان‌ برجسته‌اي‌ بهره‌ برده‌ است‌ كه از جمله‌ آنان مي توان به حاج‌ شيخ‌ محمد واعظ‌، آيت‌‌الله‌ مشكيني‌، شيخ‌ ابوالفضل‌ خوانساري، آيت‌الله‌ حاج‌ شيخ‌ محمد شاه‌آبادي، آيت‌الله‌ سلطاني و آيت‌الله‌ حاج‌ ميرزا محمد مجاهدي‌ تبريزي اشاره نمود. ايشان علاوه بر دروس اساتيد فوق در درس‌ اصول‌ حضرت‌ امام‌ خميني‌(ره‌) شركت‌ نموده و چند ماهي‌ نيز در درس‌ فقه‌ آيت‌الله‌ بروجردي‌ حاضر شد و سپس‌ به‌ درس‌ خارج‌ فقه‌ امام‌(ره‌) رفت و پايه‌هاي‌ استنباط‌ فقهي‌ خود را نزد آن‌ بزرگوار مستحكم‌ كرد.
وي در اواخر سال‌ 1342 چند ماهي براي‌ تحصيل‌ عازم‌ نجف‌ اشرف‌ شد و سپس‌ به‌ ايران‌ بازگشت‌ و به‌ درس‌ فقه‌ و اصول‌ «آيت‌الله‌ محقق‌ داماد» رفت‌ و پس‌ از آن‌ مرحوم‌، از درس‌ خارج‌ فقه‌ «آيت‌الله‌ حاج‌‌آقا مرتضي‌ حائري» بهره‌ برد.
استاد او در «فلسفه» و «شرح‌ منظومه» سبزواري‌، مرحوم‌ حاج‌‌آقا مصطفي‌ خميني‌(ره‌) بود و بعد از آن‌ براي‌ تحصيل‌ الهيات «شفا» و «اسفار» به‌ درس‌ «علامه‌ سيد محمد حسين‌ طباطبايي(ره‌)» رفت‌ و سالها به‌ حضور در درس‌ تفسير ايشان‌ نيز توفيق‌ يافت‌. ايشان‌ پس‌ از فراگيري‌ يك‌ دورة‌ كامل‌ اصول‌، به‌ تدريس‌ چند دوره‌ «رسائل» شيخ‌ انصاري‌، مقداري‌ از «مكاسب» و «شرح‌ تجريد الاعتقاد»، «بداية‌الحكمه» و «نهاية‌الحكمه» و بخشي‌ از «اسفار و عرشيه» نائل‌ آمد. با پيروزي‌ انقلاب‌ اسلامي‌ و كم‌ شدن‌ حجم‌ مسؤوليت‌ها، در سال‌ 1362 به‌ تدريس‌ درس‌ خارج‌ اصول‌ پرداخت‌ كه‌ هم‌ اكنون‌ تدريس‌ آن نيز ادامه‌ دارد. تدريس‌ بحث‌ معاملات‌ «تحريرالوسيله» حضرت‌ امام‌ خميني‌(ره‌)، كتاب‌ قضا و شهادات‌ و عمدة‌ حدود و مسائل‌ مستحدثه‌ در قالب‌ درس‌ خارج‌ فقه‌ از ديگر برنامه‌هاي‌ درسي‌ ايشان‌ براي‌ پرورش‌ طلاب‌ جوان‌ و طالب‌ اجتهاد بوده‌ است‌. ايشان‌ هم‌ اينك‌ به‌ تدريس‌ مبحث‌ «حكومت‌ اسلامي‌« نيز مشغول‌ است‌.
از آيت‌الله‌ مؤمن‌، آثار فراواني‌ در مطبوعات‌ به‌ چاپ‌ رسيده‌ است‌. همچنين‌ ايشان‌ در زمينه‌ علوم‌ اسلامي‌ كتب‌ شايان‌ توجهي‌ به‌ جامعه‌ علمي‌ كشور تقديم‌ نموده‌ است‌ كه‌ به‌ برخي‌ از آنها اشاره‌ مي‌گردد:
1. تقريرات‌ درسهاي‌ اصول‌، مكاسب‌ محرمه‌ و بيع‌ حضرت‌ امام‌ خميني‌(ره‌) با حواشي‌ معظم‌ له‌ بر آن‌؛
2. تقريرات‌ درس‌ مرحوم‌ آيت‌الله‌ محقق‌ داماد در مبحث‌ صوم‌ و صلات‌؛
3. يك‌ دورة‌ كامل‌ اصول‌ فقه‌ استدلالي‌ با نام‌ «تسديد الاصول»؛
4. ده رساله‌ فقهي‌ در موضوعات‌ و مسائل‌ مستحدثه‌ با نام‌ «كلمات‌ سديده»
5. ولايت‌ امام‌ و پيامبر(ص‌) بر امر قانونگذاري‌ كلي‌؛
6. ولايت‌ امام‌ و پيامبر(ص‌) بر جامعه‌ اسلامي‌؛
7. حاشيه‌ بر اسفار و شواهد الربوبيّه‌.
از فعاليت‌هاي‌ سياسي كه‌ در كارنامة‌ زندگاني آيت‌الله‌ مؤمن قمي ‌مي‌درخشد، رساندن‌ مفاد نامة‌ تعدادي‌ از اعضاي‌ جامعة‌ مدرسين‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌، مبني‌ بر اعلام‌ مرجعيت‌ امام‌ خميني‌(ره‌) به‌ دست‌ ايشان در نجف‌ اشرف‌ بوده است. آيت‌الله‌ مومن‌ ضمن ملاقات با حضرت امام(ره) با بيان‌ وضعيت‌ حساس‌ آن‌ دوره‌، جنبه‌ هاي‌ سياسي‌ و مبارزاتي‌ اين‌ تصميم‌ را خدمتشان عرض‌ مي‌نمايد و به‌ ايشان‌ مي‌گويد: علت‌ تصميم‌ اعضاء جامعه‌ مدرسين‌ مبني‌ بر اعلام‌ مرجعيت‌ ايشان اين‌ است‌ كه‌ آنها تنها حضرتعالي‌ را براي‌ مقابله‌ با رژيم‌ فاسد شاه‌ صالح‌ مي‌دانند؛ از اين‌ رو وظيفه‌ خود دانستند تا حضرتعالي‌ را به‌ عنوان‌ مرجع‌ تقليد معرفي‌ كنند و بدين‌ گونه‌ مرجعيت حضرت امام خميني‌(ره‌) اعلام مي گردد.
حضور ايشان‌ در جلسات‌ جامعه‌ مدرسين‌، در پيش‌ از انقلاب‌ و پي‌گيري‌ مصوبات‌ و بيانيه‌هاي‌ آن‌ از فعاليتهاي‌ درخشان‌ ايشان‌ است‌ كه‌ سرانجام‌ به‌ دستگيري‌ و تبعيد ايشان‌ منجر شد. ايشان‌ پس از دستگيري در سال‌ 1353 به‌ سه‌ سال‌ اقامت‌ اجباري‌ در شهداد كرمان‌ محكوم‌ شد كه‌ پس‌ از گذراندن‌ حدود هشت‌ ماه‌ اقامت‌ در شهداد، بقيه‌ مدت‌ را در تويسركان‌ در تبعيد بود.
با پيروزي‌ انقلاب‌ شكوهمند اسلامي‌ ايران‌، فعاليتهاي‌ آيت‌الله‌ مؤمن‌ در قالب‌ مسؤوليتهاي‌ اجرايي‌ و روشنگريهاي‌ درسي‌ و اخلاقي‌ ادامه‌ يافت‌. از مهم‌ترين‌ مسؤوليتهاي‌ ايشان‌، پس‌ از پيروزي‌ انقلاب‌ اسلامي‌ مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:
ـ مسؤوليت‌ انتخاب‌ و اعزام‌ قضات‌ شرع‌ دادگاههاي‌ انقلاب‌ در سراسر كشور به‌ دستور حضرت‌ امام‌ خميني‌(ره‌)؛
ـ رياست‌ دادگاه‌ عالي‌ انقلاب‌ اسلامي‌؛
ـ عضويت‌ شوراي‌ عالي‌ قضايي‌؛
ـ عضويت‌ در شوراي‌ نگهبان‌ با حكم‌ امام‌ خميني‌(ره‌) در سال‌ 1362 و ابقاء در آن‌ مسؤوليت‌ با حكم‌ مقام‌ معظم‌ رهبري‌؛
ـ مديريت‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌ از سال‌ 1371 تا 1374؛
ـ نمايندگي‌ در دورة‌ اول‌ و دوم‌ مجلس‌ خبرگان‌ رهبري‌ از طرف‌ مردم‌ سمنان‌ و در دوره‌ سوم‌ به‌ نمايندگي‌ از مردم‌ قم‌؛
ـ رياست‌ مجمع‌ فقه‌ اهل‌ بيت‌ (ع‌)؛
- عضويت‌ در شوراي عالي حوزه‌هاي علميه در دوره هاي اول، سوم، چهارم و پنجم
آيت‌الله‌ مؤمن‌ هم‌ اكنون‌ به‌ تدريس‌ در حوزة‌ علميه‌ قم‌ اشتغال‌ دارد و در مكتب‌ اجتهاد و فقاهت‌، شاگردان‌ مفيدي‌ را به‌ عالم‌ اسلام‌ تقديم‌ مي دارد.

 

حضرت‌ آيت‌الله‌ رضا استادي
آيت‌الله‌ رضا استادي‌ مقدم‌ (تهراني‌) در سال‌ 1316 در تهران‌ در خانواده‌اي‌ مذهبي‌ به‌ دنيا آمد. ايشان تحصيل‌ علوم‌ ديني‌ را در مدرسه‌ علميه‌ مروي‌ تهران آغاز كرد و بعد از چهار سال رهسپار حوزه‌ علميه‌ قم‌ شد و دروس‌ دورة‌ سطح‌ را به پايان رسانيد. سپس‌ حدود ده‌ سال‌ در دروس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ شركت‌ كرد و از محضر استادان‌ برجستة‌ روزگار خود بهره‌ برد. آيت‌الله‌ استادي‌ در چند سالي‌ كه‌ دروس‌ دورة‌ سطح‌ را مي‌خواند به‌ درس‌ آيت‌الله‌ ستوده‌، آيت‌الله‌ ميرزا حسين‌ نوري‌، آيت‌الله‌ خزعلي‌، آيت‌الله‌ محمد شاه‌آبادي‌، آيت‌الله‌ جعفر سبحاني‌، آيت‌الله‌ منتظري‌، آيت‌الله‌ مكارم‌ شيرازي‌، آيت‌الله‌ سلطاني‌ بروجردي و آيت‌الله‌ آذري‌ قمي‌ رفت‌ و از دروس‌ ايشان‌، بهره‌ برد. در ضمن‌ در درس‌ اخلاق‌ و توسل‌ مرحوم‌ آيت‌الله‌ حاج‌ شيخ‌ عباس‌ طهراني‌ و مرحوم‌ حاج‌ آقا حسين‌ فاطمي‌ نيز شركت‌ كرد.
با پايان‌ يافتن‌ دوره‌ سطح‌ نيز به‌ دروس‌ خارج‌ آيات‌ عظام‌ مرحوم‌ سيد حسن‌ فريد اراكي‌، مرحوم‌ سيد محمد محقق‌ داماد يزدي‌، مرحوم‌ سيد محمدرضا گلپايگاني‌، مرحوم‌ سيد كاظم‌ شريعتمداري‌، مرحوم‌ حاج‌ شيخ‌ محمد علي‌ اراكي‌ و آيت‌الله‌ حاج‌ سيد موسي‌ شبيري‌ زنجاني‌ راه يافت‌. ايشان همچنين چند ماهي‌ هم‌ در نجف‌ اشرف اقامت گزيدند كه در طي اين چند ماه در درس‌ خارج‌ امام‌ خميني‌(ره‌)، آية‌اللة‌العظمي‌ خويي‌(ره‌) و شهيد سيد محمد باقر صدر(ره‌) شركت‌ جست‌.
آيت‌الله‌ استادي‌ علاوه بر تحصيل در حوزه، سالهاي‌ متمادي‌ به‌ تدريس‌ كتابهاي‌ شرح‌ لمعه‌، اصول‌ فقه‌، مكاسب‌، رسائل‌، كفايه‌، و نيز اصول‌ عقايد و تفسير پرداخته‌ و از اين‌ رهگذر، شاگردان‌ بسياري‌ را پرورانده‌ است‌. ايشان علاوه بر تحصيل و تدريس از آغازين‌ سالهاي‌ طلبگي، به‌ امر تبليغ‌ نيز اهتمام‌ داشته‌ و به‌ نقاط‌ گوناگوني‌ رفته‌ و مردم‌ آنجا را ارشاد نموده‌ است‌.
از كارهاي‌ مهم‌ علمي و فرهنگي ايشان‌ تهيه‌، تنظيم‌ و چاپ‌ آثار سه‌ كنگره‌ عظيم‌ شيخ‌ مفيد، مقدس‌ اردبيلي‌ و آقاحسين‌ خوانساري‌ است‌ كه‌ حدود 5 سال‌، بيشتر اوقات‌ ايشان‌ را به‌ خود مصروف‌ داشته‌ است‌. پس‌ از آن‌ نيز تنظيم‌ آثار كنگره‌ فاضلين‌ نراقي‌ و نخبگان‌ گلپايگان‌ و چاپ‌ آن‌ به‌ عهده‌ ايشان‌ بوده‌ است‌. وي‌ از سال‌ 1350 تاكنون‌ در كنار درس‌، به‌ تأليف‌، تصحيح‌ و ترجمه‌ نيز اشتغال‌ داشته‌ است كه برخي‌ از كتب‌ تأليفي‌ ايشان‌ به‌ شرح‌ ذيل است‌:
1. كتابنامة‌ نهج‌البلاغه؛‌
2. كتابنامه‌ امام‌ صادق‌(ع‌)؛
3. اصول‌ دين‌ براي‌ همه؛
4. مدارك‌ نهج‌البلاغه‌؛
5. تحقيق‌ در يك‌ مسأله‌ فقهي؛‌
6. خاتميت‌ از ديدگاه‌ عقل‌ و قرآن‌ و حديث‌؛
7. يادنامة‌ علامه‌ سيد ابوتراب‌ خوانساري‌؛
8. تحقيقي‌ دربارة‌ دعاي‌ ندبه؛
9. توضيحي‌ پيرامون‌ غنيمت‌ در آية‌ خمس‌؛
10. بررسي‌ قسمتي‌ از كتاب‌ شهيد جاويد؛
11. كلمات‌ الاعلام‌ حول‌ جواز الشهادة‌ بالولاية‌ في‌ الاذان‌ و الاقامه؛‌
12. دانشمندان شيعه؛
13. شرح‌ احوال‌ خاندان‌ نراقي‌
14. مقدمه‌اي‌ بر ملل‌ و نحل‌؛
15. من‌ اعلام‌ الشيعه‌
16. ابناء الزهراء ابناء الرسول‌
17. آشنايي‌ با تفسير و مفسران؛‌
18. شرائط‌ اجتهاد
19- امامت‌ در چند درس؛
20- تحقيقي‌ دربارة‌ دعاي‌ ندبه؛
21- شفاعت‌ در قرآن‌ و حديث‌؛
22 .سرگذشت‌ كتاب‌ شهيد‌جاويد
23. شرح‌ احوال‌ و آثار محقق‌ حلي؛
24. رساله‌اي‌ پيرامون‌ لغت‌ نامه‌ دهخدا؛
25. سرگذشت‌ كتاب‌ شهيد جاويد
26. مجموعه‌ مقالات‌ درباره‌ حديث‌
آيت‌الله‌ استادي‌ تاكنون‌ حدود 150 مقاله‌ نگاشته‌ است كه‌ پس‌ از چاپ‌ در مجلاّت‌ به‌ صورت‌ كتابهايي‌ با نام‌هاي‌ مختلف‌ تجديد چاپ‌ گرديده است كه‌ در بخش‌ تأليفات‌ ايشان‌ به برخي از آنها اشاره شد. وي‌ كتب‌ بسياري‌ را نيز تصحيح‌ نموده‌ است‌ كه‌ از جمله‌ آنها مي‌توان‌ الكافي‌ في‌ الفقه‌، تقريب‌ المعارف‌، نفس‌ المهموم‌، دو جلد از جواهر الكلام‌، المسلك‌ محقق‌ حلّي‌، نه‌ رساله‌ از محقق‌ حلّي‌، منهج‌ الرشاد، هفده‌ رساله‌ فارسي‌، چهارده‌ رساله‌ عربي‌، سي‌ رساله‌ مرحوم‌ آقاميرزا احمد آشتياني‌ را نام‌ برد. همچنين‌ وي‌ بر چاپ‌ كتب‌ بسياري‌ نظارت‌ داشته‌ است‌ كه‌ از جمله‌ آنها مي توان به‌ ميزان‌ الطالب‌، چهارده‌ جلد از تفسير نور، التوازن‌ الاسلامي‌، الحكومت‌ الاسلاميه‌ في‌ روايات‌ الشيعة‌ و چند جلد از تأليفات‌ آيت‌الله‌ العظمي‌ اراكي‌ اشاره‌ كرد.
آيت‌الله‌ استادي‌ پيش‌ از انقلاب‌ نيز دوشادوش‌ مردم‌ به‌ مبارزه‌ با رژيم‌ شاه‌ پرداخت‌ و پس‌ از انقلاب‌ به‌ عضويت‌ جامعه‌ مدرسين‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌ درآمد.
برخي‌ از مسؤوليتهاي‌ وي‌ پس‌ از انقلاب‌ اسلامي‌ به‌ شرح‌ زير است‌:
ـ مديريت‌ حوزه‌ علميه‌ قم از سال 1374 تا 1378‌؛
ـ عضويت‌ در شوراي‌ نگهبان‌ با حكم‌ مقام معظم رهبري؛
ـ نمايندگي‌ مجلس‌ خبرگان‌ رهبري در دوره‌ سوم‌ از استان‌ تهران؛
ـ سرپرست‌ كتابخانه‌ مسجد اعظم‌؛
ـ عضو هيأت‌ امناي‌ دائرة‌ المعارف‌ اسلامي‌؛
ـ عضو هيأت‌ مديره‌ مؤسسه‌ در راه‌ حق‌؛
ـ عضو مشاوران‌ كتابخانه‌ آستان‌ قدس‌ رضوي‌؛
ـ عضويت‌ در شوراي‌ عالي‌ حوزه هاي علميه در دوره هاي اول تا پنجم
( از سال 1371 تاكنون )‌
آيت‌الله‌استادي‌ تنها فردي هستند كه از آغاز فعاليت شوراي عالي حوزه‌هاي هلميه در آن حضور داشتند و در طي اين 18 سال نقش به سزايي را در عملكرد اين شورا ايفا نمودند. ايشان هم‌ اكنون‌درحوزه‌ علميه‌ قم‌ به‌ تدريس‌، فعاليتهاي‌ علمي‌، پژوهشي‌ و تبليغي‌ اشتغال‌دارد.

 

حضرت آيت‌الله مرتضي مقتدايي
آيت‌الله مرتضي مقتدايي در سال 1314 در محله مسجد حكيم اصفهان چشم به جهان گشود. پدرش مرحوم «آيت‌الله حاج ميرزا محمود مقتدايي»، از بزرگان و دانشمندان مشهور اصفهان بود كه به دليل ممنوع‌بودن حجاب براي زنان، با خانواده خود به روستاي «خوراسگان» و محله «پزوه» رفت تا ضمن آزادي بيشتر، به رتق و فتق امور مردم نيز بپردازد. آيت‌الله مقتدايي در روستاي «خوراسگان» تحصيلات ابتدايي خود را آغاز كرد و پس از به پايان رساندن دوره ابتدايي، نزد پدر بزرگوار خود، بعضي از دروس حوزه را آموخت. ايشان در سال 1331 وارد حوزه علميه اصفهان شد و ادامه دروس مقدمات و دوره سطح را نزد بزرگان آن ديار فراگرفت و در سال 1338 به حوزه علميه قم، عزيمت كرد.
ايشان در قم در درس خارج حضرت امام(ره) و ديگر بزرگان از جمله آيت‌الله العظمي بروجردي، مرحوم محقق داماد، مرحوم گلپايگاني و مرحوم اراكي شركت نمود و در اين ميان، از تحصيل علوم عقلي نيز باز نماند.
در سال 1340 نيز به كلاسهايي كه شهيد دكتر بهشتي براي آشنايي فضلاي قم با علوم جديد -از جمله فيزيك، شيمي و زبان انگليسي- تشكيل داده بود، راه يافت. آيت‌الله مقتدايي در طي اين سالها، در دروس اخلاق و تهذيب نفس،حضور فعالي داشت.
وي منظومه را نزد مرحوم حاج ميرزا رضا كلباسي، و تفسير و نهج‌البلاغه و اخلاق را نزد مرحوم حاج ميرزا علي آقاي شيرازي آمو خت و در بخش فلسفه نيز به درس اسفار مرحوم علامه طباطبائي ‌رفت.
او از سالهاي آغازين اشتغال به تحصيل در حوزه علميه اصفهان، به تدريس دروس آموخته‌شده، پرداخت و كتب دوره سطح و نيز سطوح عالي را بارها تدريس نمود. وي چند سال به تدريس خارج فقه در مدرسه مروي تهران و پس از آن، در حوزه علميه قم اشتغال داشته است كه اين تدريس، پاس از تا كنون ادامه دارد و از اين رهگذر، طلاب و فضلاي بسياري، تربيت شده‌اند كه وجودشان، تداوم‌بخش راه اجتهاد در حوزه‌هاي علمي و عملي خواهدبود. وي همچنين، تقريرات درسهاي آيات عظام بروجردي، امام خميني(ره)، مرحوم محقق داماد و آيت‌الله گلپايگاني را نگاشته كه تاكنون، به چاپ نرسيده است.
آيت‌الله مقتدايي پيش از انقلاب‌ اسلامي، به عضويت در جامعه مدرسين حوزه علميه قم درآمد و با پيروزي انقلاب اسلامي در سال 57، در اسفند همان سال، يعني كمتر از يك ماه پس از پيروزي انقلاب، با ابلاغ قضايي كه برخي از اعضاي جامعه مدرسين آن را صادر كرده بودند، بر قضاوت در دادگاه‌هاي انقلاب، منصوب شد.
در فروردين 1358، امام(ره) نيز او را براي امر قضاء به خرمشهر، آبادان و نيز ملاير و زنجان اعزام كردند. ايشان همچنين مدتي در دادگاه‌هاي تهران و قم، به طور موقت، مشغول به كار شده اند.
برخي از سمتهاي وي پس از انقلاب، به شرح زير است:
1. قاضي دادگاه‌هاي انقلاب اسلامي؛
2. عضو و سخنگوي شوراي عالي قضايي؛
3. رياست ديوان عالي كشور؛
4. رياست دادسراي ديوان عالي و دادستاني كل كشور؛
5. نمايندگي مجلس خبرگان رهبري در دوره دوم و سوم، از استان اصفهان؛
6. عضويت در جامعه مدرسين حوزه علميه قم؛
7. عضويت در شوراي پيشبرد و ارتقاء حوزه؛
8. عضويت در شوراي عالي حوزه‌هاي علميه در دوره هاي دوم، سوم، چهارم و پنجم ( از سال 74 تا كنون )
ايشان علاوه بر عضويت در شوراي عالي حوزه هاي علميه، از اسفند ماه سال 1386 با مصوبه اين شورا به سمت مديريت حوزه هاي علميه منصوب شدند كه هماكنون نيز اين وظيفه خطير را عهده‌دار هستند.

 

حضرت حجت‌الاسلام والمسلمين محمود عبداللهي
حجت‌الاسلام ‌و المسلمين‌ محمود عبداللهي‌ در سال‌ 1326 در اصفهان‌ در خانواده‌اي‌ متدين‌ چشم‌ به‌ جهان‌ گشود و پس‌ از طي‌ دورة‌ دبستان‌، براي‌ كسب‌ علوم‌ ديني‌ به‌ قم‌ آمد. وي در سالهاي‌ تحصيل‌ خود از استادان‌ برجسته‌اي‌ و فاخري بهره‌مند شد كه از ميان اساتيد دروس‌ دورة‌ سطح ايشان مي توان به بزرگان زير اشاره كرد: آيت‌الله‌ شيخ‌ حسن‌ تهراني‌، حجه‌الاسلام‌ والمسلمين‌ يثربي، آيت‌الله‌ دوزدوزاني‌، آيت‌الله‌ صلواتي‌، آيت‌الله‌ شاه‌آبادي‌، آيت‌الله‌ اعتمادي‌ ، آيت‌الله‌ العظمي‌ نوري‌ همداني،‌ آيت‌الله‌ ستوده، آيت‌الله‌ العظمي‌ فاضل‌ لنكراني،‌ آيت‌الله‌ شهيد مفتح‌، شهيد استاد مطهري‌، آيت‌الله‌ جوادي‌ آملي‌ و آيت‌الله‌ شيخ‌ محمد شاه‌ آبادي‌. وي‌ درس‌ خارج‌ خود را نيز نزد آيات‌ عظام‌ شيخ‌ مرتضي‌ حائري‌، شريعتمداري‌، منتظري‌، اراكي‌ و ميرزاهاشم‌ آملي‌ رفت‌ اما بطور عمده‌ در حدود دوازده‌ سال‌ از محضر آيت‌الله‌ شيخ‌‌ مرتضي‌ حائري‌ بهره‌ برد. در طي‌ اين‌ سالها از شركت‌ در درسهاي‌ تفسير نيز غافل‌ نماند و در درس‌ تفسير حضرت‌ آيت‌الله‌ خزعلي نيز‌ شركت‌ جدي‌ داشت.
حجه‌الاسلام‌والمسلمين ‌عبداللهي‌ داراي‌ فعاليتهاي‌ علمي‌ و فرهنگي‌ بسياري‌ است‌. او ضمن‌ تدريس‌ كتب‌ دوره‌ سطح‌، سالها به‌ تدريس‌ تفسير براي‌ دوره‌هاي‌ عمومي‌ حوزه‌ نيز اشتغال‌ داشته‌ و در مركز تخصصي‌ تفسير و تبليغ‌، به‌ آموزش‌ تفسير موضوعي‌ نيز پرداخته‌ است‌. همچنين‌ وي‌ در دانشگاهها، فعاليتهاي‌ علمي‌ بسياري‌ از خود برجا نهاده‌ كه‌ از جمله‌ آنها تدريس‌ او در دانشكده‌هاي‌ شهيد بهشتي‌ و شهيد محلاتي‌ (سپاه‌ پاسداران‌) را مي‌توان نام‌ برد.
حجه‌الاسلام‌والمسلمين‌ عبداللهي‌ از كساني‌ است‌ كه‌ در تدوين‌ تفسير نمونه‌ همكاري‌ داشته‌ است‌. همچنين‌ وي‌ تاكنون‌ كتابهاي‌ بسياري‌ نگاشته‌ كه‌ از جمله‌ آنها مي‌توان‌ به‌ «توحيد و توسل»، «اخلاق‌ براي‌ همه» و «25 داستان‌« در سالهاي‌ پيش‌ از انقلاب‌ و نيز كتاب‌ «مباني‌ فقهي‌ اقتصاد اسلامي» كه‌ از جمله‌ تأليفات‌ وي‌ در سالهاي‌ اخير به‌ شمار مي‌رود، اشاره‌ كرد. از وي‌ مقالات‌ بسياري‌ نيز در زمينه‌هاي‌ گوناگون‌ در مجله‌ نور علم‌ به‌ چاپ‌ رسيده‌ است‌. ايشان همچنين‌ مباحث‌ متعددي‌ در موضوعات‌ عقيدتي‌ داشتند كه‌ به‌ صورت‌ تفسير موضوعي‌ در قالب‌ جزوه‌هاي‌ درسي‌ تهيه‌ و در اختيار دانش‌ پژوهان‌ قرار گرفته‌ است‌.
حجت‌‌الاسلام‌والمسلمين‌ عبداللهي‌ در سالهاي‌ پيش‌ از انقلاب‌ و پس‌ از آن‌
همواره‌ از فعاليتهاي‌ سياسي‌ غافل‌ نمانده‌ است‌ كه از فعاليتهاي‌ سياسي‌ وي‌ در پيش‌ از انقلاب‌ مي‌توان‌ به‌ همكاري‌ او با جامعه‌ مدرسين‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌ اشاره‌ كرد. ايشان با حضور در فعاليتها و حركتهاي‌ سياسي‌ به‌ اطلاع‌ رساني‌ و توزيع‌ رساله‌ و بيانيه‌هاي‌ حضرت‌ امام‌(ره) پرداخته‌ كه‌ از اين‌ رو در يكي‌ از سفرهاي‌ تبليغي‌ دستگير و بازداشت‌ گرديدند.
برخي‌ از فعاليتهاي‌ وي‌ پس‌ از انقلاب‌ به‌ شرح‌ زير است‌:
ـ حاكم‌ شرع‌ دادگاه‌ انقلاب اسلامي‌ اهواز طي سالهاي‌ 1358 تا 1360 و نيز دادگاه‌ ارتش‌ و سپاه‌ در تهران؛
ـ حاكم‌ شرع‌ دادگاه‌ عالي‌ قم‌؛
ـ عضويت‌ در شوراي‌ سياستگذاري‌ صدا و سيما؛
ـ عضويت‌ در شوراي‌ مشورتي‌ فقهي‌ شوراي‌ نگهبان؛
ـ عضويت‌ در شوراي‌ عالي‌ حوزه‌ هاي علميه‌ در دوره هاي چهارم و پنجم؛
حجت‌الاسلام‌والمسلمين‌ عبداللهي‌ هم‌ اكنون‌ در قم‌ حضور داشته و به‌ تدريس‌ در حوزه‌ علميه‌ قم‌ مي‌پردازند.

 

حضرت حجت‌الاسلام والمسلمين محمود رجبي
حجت‌الاسلام‌ والمسلمين‌ محمود رجبي‌ در سال‌ 1330 هجري‌ شمسي‌ در شهيديه‌ جاسب‌ در خانواده‌اي‌ متدين‌ به‌ دنيا آمد. ايشان تحصيلات حوزوي خود را‌ در حوزه‌ علميه‌ قم‌ آغاز كرد و كتب‌ دوره‌ مقدمات‌ و سطح‌ را نزد استادان‌ برجستة‌ آن‌ روزگار به‌ پايان‌ برد. وي‌ در سال‌ 1350 به‌ درس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ استادان‌ برجستة‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌ از جمله آيت‌الله‌ حاج‌ شيخ‌ كاظم‌ تبريزي‌(ره‌)، آيت‌الله‌ حاج‌ شيخ‌ مرتضي‌ حائري‌(ره‌)، آيت‌الله‌ العظمي‌ وحيد خراساني‌، آيت‌الله‌ شاه‌ آبادي‌‌ راه يافت‌ و سالها از محضر ايشان‌ بهره‌ برد. ضمناً او در درس‌ تفسير آيت‌الله‌ شب‌زنده‌دار نيز حاضر مي‌شد و باب‌ حادي‌ عشر را نزد آيت‌الله‌ صلواتي‌ و شرح‌ تجريد را نزد آيت‌الله‌ حسيني‌ كاشاني‌ آموخت‌. او در طي‌ اين‌ سالها از درس‌ اخلاق‌ حضرات‌ آيات‌ مشكيني‌ و مصباح‌ يزدي‌ نيز بهره‌ برد.
ايشان علاوه بر موارد فوق از تحصيل‌ تفسير، علوم‌ عقلي‌ و شركت‌ در دروس‌ اخلاق‌ نيز بازنماند و در اولين‌ دوره‌ آموزشي‌ ويژه‌ مؤسسه‌ در راه‌ حق‌ كه‌ تحت‌ اشراف‌ علمي‌ حضرت‌ آيت‌الله‌ مصباح‌ يزدي‌ اداره‌ مي‌شد شركت‌ نمود. او با توجه‌ به‌ رشته‌ تحصيلي‌ خود در مؤسسه‌ در راه‌ حق‌ و مؤسسه‌ امام‌ خميني‌(ره‌)، به جامعه‌شناسي‌ و مطالعه و تحقيق‌ فراوان‌ در علوم‌ قرآني‌ و تفسير پرداخت و سالها به‌ تدريس‌ در آن‌ دو مؤسسه‌ و نيز دانشگاه‌ها و مراكز آموزش‌ ضمن‌‌خدمت‌ آموزش‌ و پرورش‌ در رشته‌هاي‌ جامعه‌شناسي‌، علوم‌ قرآني‌ و تفسير اشتغال‌ داشته‌ است‌. وي‌ همچنين‌ به دنبال تأسيس‌ دفتر همكاري‌ حوزه‌ و دانشگاه‌، در گروه‌ علوم‌ اجتماعي‌ اين‌ دفتر نيز به‌ تحقيق‌، ارائه‌ كنفرانس‌ و بازسازي‌ علوم‌ انساني‌ در قلمرو جامعه‌شناسي‌ نيز مشغول شد. بخشي‌ از فعاليتهاي‌ علمي‌ و فرهنگي وي‌ تهيه‌ متون‌ و منابع‌‌ درسي‌ در دو رشته‌ «تفسير و علوم‌ قرآن» و «جامعه‌شناسي» است‌. او از اين‌ رهگذر كتابهاي‌ متعددي‌ را تأليف‌ كرده‌ كه‌ از آن‌ جمله‌ كتابهاي‌ «روش‌ تفسير قرآن»، «شناخت‌ قرآن»، «اعجاز قرآن»، «انسان‌شناسي» و «قرآن‌شناسي» ـ كه‌ حاصل‌ تلاش‌ ايشان‌ در تحقيق‌ و تدوين‌ درسهاي‌ استاد مصباح‌ يزدي‌ مي‌باشد ـ را نام‌ برد. ايشان همچنين‌ كتابهاي‌‌»درآمدي‌ بر جامعه‌ر‌شناسي‌‌‌اسلامي»،« مباني جامعه‌شناسي»، «تاريخچه‌ جامعه‌شناسي» و «تاريخ‌ تفكرات‌ اجتماعي» را در
قلمرو علوم‌ اجتماعي‌ به‌ رشته‌ تحرير درآورده‌ است‌.
وي همچنين كتاب «عوامل‌ ضعف‌ المسلمين» نوشته‌ عاطف‌ الزين‌ را به‌ فارسي‌ ترجمه‌ كرده‌ است‌.
از مسئوليت هاي ايشان مي توان به موارد ذيل اشاره كرد:
ـ عضويت‌ در شوراي‌ عالي بررسي‌ متون‌ درسي‌ دانشگاه‌ها؛
ـ معاونت‌ پژوهشي‌ مؤسسه‌ آموزشي‌ پژوهشي‌ امام‌ خميني‌(ره‌)؛
ـ عضويت در جامعه‌ مدرسين‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌؛
ـ عضو دوره هاي چهارم و پنجم شوراي عالي حوزه‌هاي علميه؛‌‌

 

حضرت حجت‌الاسلام والمسلمين سيد محمد غروي
حجت‌الاسلام‌ والمسلمين‌ سيد محمد غروي حجه‌الاسلام والمسلمين سيد محمد غروي‌ در سال‌ 1329 در تهران‌ در خانواده‌اي‌ از سلسلة‌ جليله‌ سادات‌ به‌ دنيا آمد. ‌تحصيلات‌ حوزوي‌ خود را در ‌ در مدرسة‌ حاج‌ ملا محمد جعفر آغاز كرد. با ورود به‌ حوزة‌ علميه‌ قم،‌ در درس مرحوم‌ آيت‌ الله حرم‌ پناهي‌(ره‌)، آيت‌ الله العظمي‌ فاضل‌ لنكراني،‌ آيت‌ الله سلطاني‌ و آيت‌ الله سبحاني‌ شركت‌ كرد.
با اتمام‌ دوره‌ سطح‌ به‌ درس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ آيات‌ عظام‌ حاج‌ سيدمحمدرضا گلپايگاني‌(ره‌)، حاج‌ شيخ‌ مرتضي‌ تهراني‌، حاج‌ شيخ‌ كاظم‌ تبريزي‌، حاج‌ شيخ‌ محمد شاه‌آبادي‌، حاج‌ سيد محمد روحاني‌، حاج‌ شيخ‌ حسين‌ وحيدخراساني‌، و حاج‌ شيخ‌ جواد تبريزي‌ رفت‌ و سالها (حدود سي‌ سال‌) از محضر آنان‌ بهره‌مند گرديد. او در بخش‌ علوم‌ عقلي‌، شرح‌ منظومه‌ را نزد حضرات‌ آيات‌: انصاري‌ شيرازي‌ و محمدي‌ گيلاني‌، شرح‌ اشارات‌ را نزد آيت‌ الله حسن‌ زاده‌ آملي‌ و نهاية‌ الحكمه‌ و فلسفتنا و نقد فلسفة‌ غرب‌ را نزد آيت‌ الله مصباح‌ و شرح‌ تجريد را نزد آيت‌الله حاج‌ سيد حسين‌ قاضي‌ طباطبايي‌ و اسفار را نزد حـضرات‌ آيات‌: جوادي‌ آملي‌ و شاه‌ آبادي‌ آموخت‌. ضمناً دو دوره‌ عرفان‌ (تمهيد و شرح‌ الفصوص‌) و تفسير را از آيت‌ الله جوادي‌ آملي‌ آموخت‌ و چند سالي‌ نيز از تفسير موضوعي‌ و درس‌ اخلاق‌ آيت‌ الله مصباح‌ استفاده‌ نمود.
ايشان‌ در سال‌ 54، ضمن‌ ادامه‌ درس‌ و تدريس‌ در حوزه‌، در اوّلين‌ دوره‌ آموزشي‌ مؤسسه‌ در راه‌ حق‌ شركت‌ جست‌ و برخي‌ از دروس‌ تفسير و فلسفة‌ و ديگر دروسي‌ كه‌ در حوزه‌ ارائه‌ نمي‌شد، را در آنجا گذراند.
ايشان‌ ضمن‌ استفاده‌ از اساتيد مختلفِ‌ مقدمات‌ و سطوح‌، خود نيز به‌ تدريس‌ صرف‌ و نحو و منطق‌ در سطوح‌ مختلف‌ مشغول‌ بود و پس‌ از هجرت‌ به‌ قم هم‌ در كنار استفاده‌ از دروس‌ اساتيد برجسته‌، همواره‌ به‌ تدريس‌ سطح‌ و سطح‌ عالي‌ اصول‌، فقه‌، فلسفه‌ و تفسير نيز اشتغال‌ داشته‌ است‌ و هم‌ اكنون‌ نيز به‌ تدريس‌ خارج‌ فقه‌ مشغول مي‌باشد. ايشان ضمن‌ آنكه‌ چندين‌ سال‌ در مؤسسه‌ امام‌ خميني‌(ره‌) و مركز تخصصي‌ كلام‌ و تفسير سابقه تدريس‌ دارند،در حال حاضر در مؤسسه‌ امام‌ خميني‌(ره‌) مشغول به تدريس هستند.
حجه‌الاسلام والمسلمين سيد محمد غروي‌‌، پس‌ از پيروزي‌ انقلاب‌ اسلامي‌ و در سالهاي‌ 58 و 59 و 60 در مناطق شمالي كشور‌ و سپس در مناطق علمياتي جنوب از قبيل خرمشهر، آبادان‌ و بوشهر به‌ تبليغ‌ و تدريس‌ معارف‌ در مراكز علمي‌ و نظامي‌ مشغول بود و مدتي را در خرمشهر و آبادان‌ و بوشهر به‌ عنوان‌ نمايندگي‌ ولي‌ فقيه‌ فعاليّت‌ مي‌نمود. پس‌ از آن‌ نيز دو بار ديگر به‌ مناطق‌ جنگي‌ غرب‌ كشور و جنوب‌ كشور براي‌ تبليغ‌ عزيمت‌ نمود و از آن‌ زمان‌ تاكنون‌ در قم‌ بطور متمركز مشغول‌ تحقيق‌ و تدريس‌ مي‌باشد.
در سال‌ 1361 كه‌ به‌ امر حضرت‌ امام‌ خميني‌(ره‌) مبني‌ بر لزوم‌ بازنگري‌ در علوم‌ انساني‌ «دفتر همكاري‌ حوزه‌ و دانشگاه»‌ تأسيس‌ شد (كه‌ امروزه‌ با ارتقائي‌ كه‌ يافته‌ تبديل‌ به‌ پژوهشگاه‌ حوزه‌ و دانشگاه‌ گرديده‌ است‌) ايشان در كنار همه‌ كارهاي‌ علمي‌ حوزوي‌ خوديش، با گروه‌ روانشناسي‌ آن‌ مركز همكاري‌ موثري داشته‌ و دارند كه‌ حاصل‌ آن‌ جزواتي‌ است‌ كه‌ در آن‌ زمينه‌ تهيه‌ شده‌ است. همچنين‌ تدوين‌ دو جلد كتاب‌ مكتبهاي‌ روانشناسي‌ و نقد آن‌ كه‌ تمامي‌ نقدهاي‌ آن‌ كه‌ بيشترين‌ قسمت‌ كتاب‌ را تشكيل‌ مي‌دهد از ايشان‌ است‌ و ارائه‌ مشاوره‌ و نظارت‌ جدي‌ علمي‌ بر حدود ده‌ اثر ارزشمند در زمينة‌ روانشناسي‌، جامعه‌شناسي‌، تفسير و... از قبيل‌ دو جلد روانشناسي‌ سلامت‌ انسان‌ از ديدگاه‌ اسلام‌، روانشناسي‌ اجتماعي‌، روانشناسي‌ رشد (دو جلد)، مكاتب‌ تفسيري‌ و كتاب‌ نابرابري‌ و ستم‌ جنسي‌ از ديدگاه‌ اسلام‌ و فمينيسم‌، روانشناسي‌ تبليغ‌ ‌، روانشناسي‌ باورهاي‌ ديني‌، خانواده‌ از ديدگاه‌ اسلام‌ با رويكردي‌‌روانشناختي‌ نيز از آثار قلمي ماندگار از سوي ايشان است.
همچنين‌ نامبرده‌ عضو محققان‌ مؤسسه‌ اسراء مي باشند و تا كنون‌ بازنگري‌ محتوايي‌ حدود بيست‌ (20) جلد اثر تفسيري‌ حضرت‌ آيت‌ الله جوادي آملي‌ (اعم‌ از تفسير ترتيبي‌ تسنيم‌ و دو جلد توحيد در قرآن‌ و يك‌ جلد وحي‌ و نبوت‌ و يك‌ جلد تفسير انسان‌ به‌ انسان‌) را عهده‌ دار بوده‌ است‌ كه اين امر هم‌ اكنون‌ نيز ادامه‌ دارد.
ايشان‌ پس‌ از بازگشايي‌ دانشگاهها از سال‌ 60 تا 79 نيز، بخشي از وقت‌ خود را به‌ تدريس‌ در دانشگاههاي‌ تهران‌، شهيد بهشتي‌ و ساير دانشگاهها اختصاص‌ دادند و در آن‌ مراكز علمي‌ دروس‌ تخصصي‌ اسلامي‌ از قبيل‌ فقه‌، اصول‌، فلسفه‌، كلام‌ و ديگر معارف‌ اسلامي‌ و انساني‌ را ارائه‌ ‌نمودند.
حجه‌الاسلام والمسلمين غروي‌‌ در خلال‌ سالهاي‌ اخير، اضافه‌ به‌ تدريس‌، تحقيق‌، تأليف‌، نظارت‌ و مشاوره‌‌دادن به‌ كارهاي‌ علمي‌، استاد راهنما، مشاور و يا داور دهها رساله‌ كارشناسي‌ ارشد و سطح‌ 3 و 4 حوزه بوده اند. ضمن‌ آنكه‌ مقالاتي‌ در مجله‌ نور علم‌، حوزه‌ و دانشگاه‌ و معرفت‌ به همراه مصاحبه‌هاي‌ علمي‌ در مجلات‌ حوزوي‌ ارائه‌ نموده‌ است‌، و اكنون‌ نيز در خلال تدريس‌ خارج‌ فقه‌ ‌و كارهاي‌ علمي‌‌، مديريت‌ گروه‌ روانشناسي‌ پژوهشگاه‌ حوزه‌ و دانشگاه‌ و تدريس در مؤسسه‌ امام‌ خميني‌(ره‌) و مركز تخصصي‌ كلام‌ و تفسير را نيز برعهده‌ دارند.
از مسؤوليتهاي‌ ايشان‌ مي توان به عناوين ذيل اشاره نمود:
ـ عضويت‌ در جامعه‌ مدرسين حوزه علميه قم؛‌
ـ عضويت‌ در شوراي‌ مدارك‌ علمي‌ حوزه‌ هاي علميه؛‌
ـ عضو هيأت‌ علمي‌ در گروه‌ تفسير پژوهشگاه‌ انديشه‌ و فرهنگ‌؛
ـ عضويت‌ در دوره‌هاي سوم، چهارم و پنجم ‌شوراي‌ عالي‌‌ حوزه‌‌هاي علميه‌؛

 

حضرت حجت‌الاسلام والمسلمين سيدهاشم حسيني‌بوشهري
حجت‌الاسلام‌ والمسلمين‌ سيدهاشم حسيني‌بوشهري در سال 1335 در بخش بردُخون از حوالي بندر ديّر استان بوشهر، به دنيا آمد. پس از به پايان رساندن دوره دبستان، به تحصيلات علوم ديني روي‌ آورد و تحصيلات خود را در مدرسه علميه بوشهر آغاز كرد. پس از فراگرفتن برخي از دروس، به حوزه علميه قم وارد شد و ادامه دروس مقدماتي را به صورت خصوصي، از محضر اساتيد آن زمان فرا گرفت. در دوره سطح نيز، از محضر مرحوم آيت‌الله ستوده، آيت‌الله ميرزا‌محسن دوزدوزاني و آيت‌الله پاياني استفاده كرد.
ايشان با اتمام دروه سطح، به درس خارج فقه مرحوم آيت‌الله‌ گلپايگاني، مرحوم آيت‌الله فاضل‌لنكراني، آيت‌الله تبريزي، آيت‌الله ميرزا‌هاشم آملي، آيت‌الله مكارم ‌شيرازي ،آيت‌الله وحيد خراساني، آيت‌الله حسن‌زاده ‌آملي و آيت‌الله انصاري ‌شيرازي رفت. حجت‌الاسلام والمسلمين حسيني‌بوشهري، از نخستين سالهاي تحصيل، به امر تدريس نيز اهتمام ويژه‌اي داشت؛ از اين‌رو، با شروع سيوطي، به تدريس مشغول شد كه هماكنون نيز ادامه دارد. وي بارها دروس مقدمات، شرح لمعه، رسائل، مكاسب، كفايه و بخشهايي از عروةالوثقي را تدريس كرده است. در فن خطابه نيز، پس از نگارش جزوه‌اي در اين زمينه، سالياني چند به تدريس براي علاقه‌مندان به آشنايي با فن سخنوري، اشتغال داشت و در طي اين سالها، شاگردان بسياري را تربيت كرد. او در كنار اين فعاليتها، از تدريس در دانشگاه‌ها باز نماند و به گونه‌اي مستمر، به تدريس در دانشگاههاي تهران و قم اشتغال داشته است.
حجت‌الاسلام والمسلمين حسيني‌بوشهري، درعرصه تحقيق و تأليف، كتب و مقالاتي رابه رشته تحرير درآورده است كه از آن جمله مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:
1. شرحي بر كتاب اجتهاد و تقليد عروةالوثقي؛
2. شرح عربي بر كتاب اصول فقه؛
3. تقريرات دروس فقه و اصول؛
ايشان همچنين، مقالات و جزوات بسياري، به تناسب تدريس در زمينه‌هاي، فقه و اصول، اخلاق و تفسير قرآن نگاشته‌اند. او از همان سالهاي اوليه تحصيل، اهتمام ويژه‌اي به امر تبليغ داشته است؛ به گونه‌اي كه به مناطق گوناگون در داخل و خارج كشور، سفر كرده و به تبليغ مباني دين مبين اسلام، پرداخته‌ووومي‌پردازد. حجه‌الاسلام و المسلمين حسيني بوشهري، پس از انقلاب در فعاليتهاي گوناگون علمي و فرهنگي حضور داشته‌اند كه از جمله آنان مي‌توان به داشته‌اند كه از جمله آنان مي‌توان به موارد زير، اشاره كرد:
ـ مديريت مدارس‌علميه حجتيه،ررسالت و مدرسه حضرت آيت‌الله گلپايگاني؛
ـ نائب‌رئيس و عضو هيئت امناي مركز جهاني علوم اسلامي و سازمان حوزه‌ها و مدارس علميه خارج از كشور؛
ـ عضويت در هيئت امناي جامعه‌الزهراء؛
ـ رياست مجمع نمايندگان طلاب و فضلاي حوزه علميه قم، طي پنج دوره؛
ـ مديرمسئول مجله پيام حوزه؛
ـ مديرمسئول هفته‌نامه افق حوزه؛
ـ قائم‌مقام مركز مديريت حوزه علميه قم؛
ـ مدير مركز مديريت حوزه علميه قم(مركز مديريت حوزه‌هاي علميه)؛
ـ يكي از ائمه جمعه شهر قم؛
ـ عضويت در شوراي عالي حوزه‌هاي علميه در دوره‌هاي سوم و پنجم؛
ـ دبير دوم شوراي عالي حوزه‌هاي علميه؛
حجت‌الاسلام والمسلمين حسيني‌بوشهري، هم‌اكنون از اعضاي جامعه مدرسين حوزه علميه قم بوده و به تدريس نيز مشغول است.

 

حضرت حجت‌الاسلام والمسلمين سيد احمد خاتمي‌
حجت‌الاسلام‌ والمسلمين‌ سيد احمد خاتمي‌ در سال 1339 در سمنان‌ متولد شدند. ايشان تحصيل‌ علوم‌ حوزوي‌ را در مدرسه‌ علميه‌ صادقيه‌ سمنان‌ در سال‌ 1351 آغاز كرد و در سال‌ 1354 به‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌ هجرت‌ نمود. وي دروس‌ سطح‌ را نزد اساتيد بزرگ‌ حوزه‌ همانند مرحوم‌ آيت‌الله ستوده‌، آيت‌‌الله اشتهاردي‌، آيت‌‌الله خزعلي‌، آيت‌‌الله بني‌‌فضل‌ به‌ پايان‌ برد و سپس‌ در درس‌ خارج‌ حضرات‌ آيات‌ شيخ‌جواد تبريزي‌، محمد فاضل‌لنكراني‌، ميرزاهاشم‌ آملي‌، حسين وحيدخراساني‌، شبيري‌‌زنجاني شركت‌ نمود‌ كه اين دوره تحصيل ايشان به‌ مدّت‌ هفده‌ سال‌ به طول انجاميد.
در فلسفه‌ و كلام‌ از حضرات‌ آيات‌ شيخ‌ يحيي‌ انصاري‌شيرازي‌، حسن‌ زاده آملي‌، جوادي‌ آملي‌ و ابراهيم‌ اميني‌ بهره‌ برده‌ است‌. در تفسير نيز از حضرت‌ آيت‌ الله مشكيني‌ و آيت‌ الله خزعلي‌ بهره‌مند شده‌ است‌ و در درس‌ نهج‌ البلاغه‌ از آيت‌ الله حسين‌ نوري‌‌ همداني‌ استفاده كرده است.‌ ايشان در درس‌ فلسفي‌ «شناخت» شهيد آيت‌ الله مطهري‌ نيز شركت نموده و در فن‌ خطابه‌ از محضر خطيب‌ گرانقدر و توانا مرحوم‌ حجه‌السلام‌ والمسلمين‌ آقاي‌ شيخ‌ محمد تقي‌ فلسفي‌ استفاده‌ كرده است. ايشان‌ اگر چه‌ قبل‌ از آن ‌نيز به‌ طور خصوصي‌ چند دوره‌ كتب‌ مقدمات‌(جامع‌ المقدمات‌، سيوطي‌، مغني‌، مختصر‌المعاني‌ و...) را تدريس‌ كرده‌ بودند اما از سال‌ 1364، تدريس‌ دروس‌ حوزوي‌ را به‌ صورت‌ عمومي‌ شروع‌ كردند و تاكنون‌ دوره‌هاي گوناگون‌ معالم‌‌الاصول‌، اصول‌ الفقه‌، شرح‌ لمعه‌، مكاسب‌، رسائل‌، كفايه الاصول و خارج‌ فقه‌ را تدريس نموده اند و از كتابهاي‌ فقهي‌ بخشهايي‌ از كتاب‌ قصاص‌ و ديات‌ و تقريبا تمام‌ كتاب‌ الحج‌ را تدريس‌ كرده‌ و به‌ تدريس‌ خارج‌ كتاب‌ صلوه نيز پرداخته اند. وي‌ در كنار تدريس‌ علوم‌ مصطلح‌ حوزوي،‌ از سال‌ 1365 به‌ تدريس‌ سيره‌ پيامبر و امامان‌ نيز روي آوردند كه‌ در سال‌ 1380 يك دوره‌ از اين‌ دروس‌ را به‌ پايان‌ رساندند. وي‌ در سال‌ 1367 به‌ دستور برخي‌ از بزرگان‌ حوزه‌ درس‌ «تفسير قرآن كريم» را شروع‌ نموده اند و به تفسير نهج‌ البلاغه‌ نيز در كنار آن روي آوردند.
از ‌حجه‌الاسلام والمسلمين خاتمي‌ تاكنون‌ كتابهاي‌ زير به‌چاپ‌ رسيده‌ است‌:
1. ابعاد جنگ‌ در قرآن‌ و حديث؛
2. شايعه‌ از نظر قرآن‌ و حديث‌؛
3. سيماي‌ نفاق‌ در قرآن‌؛
4. رسالت‌ خواص‌؛
5. عبرتهاي‌ عاشورا؛
6. سيري‌ در سيره‌ سياسي‌ امام‌ علي‌ (ع‌)؛
7. سيماي‌ حماسي‌ امام‌ سجاد (ع‌)؛
8. مديريت‌ در قرآن‌ و حديث‌؛
9. اخلاق‌ سياسي‌؛
10. امر به‌ معروف‌ و نهي‌ از منكر؛
11. در سايه‌ سار حكمت‌ علوي‌؛
12. مديريت‌ و تشكل‌ در سيره‌ امام‌ هادي‌(ع‌)؛
13. نگاهي‌ به‌ مباني‌ تفكر امام‌ خميني(ره)‌ پيرامون‌ ولايت‌ فقيه‌؛
14. فقه‌ الاخلاق‌ از ديدگاه‌ شيخ‌ انصاري‌؛
تا كنون‌ بيش‌ از 120 مقاله‌ قرآني‌، اخلاقي‌، تاريخي‌، فقهي‌ و... نيز از ايشان در برخي‌ روزنامه‌ها و نشريات علمي منتشر شده‌ است‌.
حجت‌الاسلام والمسلمين سيد احمد خاتمي‌ آثار فراوان‌ چاپ‌ نشده‌ نيز دارند كه‌ برخي‌ از آنها عبارتند از:
1. كتاب‌ الحج‌ «به‌ زبان‌ عربي»؛
2. كتاب‌ القصاص «به‌ زبان‌ عربي»؛
3. كتاب‌ الاسير في‌ الفقه‌ الاسلامي «به‌ زبان‌ عربي»؛
4. شرح‌ دعاي‌ مكارم‌ الاخلاق‌؛
5. سيره‌ نبوي‌ (ص‌)؛
6. سيره‌ امامان‌ (ع‌)؛
7. اخلاق‌ كارگزاران‌ در اسلام‌؛
8. بحثي‌ پيرامون‌ اسباب‌ النزول‌؛
9. مباحثي‌ پيرامون‌ «اخلاق‌ قضاوت»‌
10. خانواده‌ در اسلام‌؛
11. مجموعه‌ دروسي‌ پيرامون‌ حضرت‌ امام‌ زمان‌ (عج‌)؛
ايشان همچنين به‌ عنوان‌ استاد راهنما و داور در رسالة‌ سطح‌ 3 و 4 حوزه‌ و نيز به‌ عنوان‌ استاد راهنما در مؤسسه‌ پژوهشي‌ امام‌ خميني(ره)‌ و دانشكده‌ شهيد محلاتي‌ سپاه‌ خدمت‌ مي‌كنند و تاكنون‌ رساله‌هاي‌ متعددي‌ را در عرصه‌ معارف‌ ديني‌ و فعاليتهاي‌ سياسي‌، راهنمايي‌ و ساماندهي‌ كرده‌ اند‌.
از مسئوليت هاي ايشان مي توان موارد زير را برشمرد:
ـ عضو جامعه‌ مدرسين‌ حوزه‌ علميه‌ قم‌ و عضو كميسيون‌ حوزه‌ آن‌ جامعه؛
‌ـ نماينده‌ مردم‌ كرمان‌ در مجلس‌ خبرگان‌ رهبري و عضو هيأت‌ رئيسه آن؛‌
ـ يكي از ائمه جمعه موقت شهر تهران؛
ـ عضو هيأت‌ مديره‌ مركز تحقيقات‌ كامپيوتري‌ علوم‌ اسلامي؛
ـ عضو شوراي‌عالي‌ مجمع‌ جهاني‌ اهل‌ بيت‌ (ع‌) و عضو شوراي‌ سياستگذاري‌ فرهنگي‌ آن‌ مجمع‌؛
ـ عضو پنجمين دوره شوراي عالي حوزه‌‌هاي علميه‌؛